Art. 396.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 396 KPK pozwala, aby określone czynności dowodowe zostały wykonane nie przez pełny skład sądu prowadzącego sprawę, lecz przez sędziego wyznaczonego z tego składu albo przez sąd wezwany. Dotyczy to przede wszystkim sprowadzenia dowodu rzeczowego, gdy zapoznanie się z nim przez cały skład sądu jest znacznie utrudnione, gdy strona złożyła taki wniosek albo gdy strony wyrażą zgodę. Tę samą zasadę stosuje się odpowiednio do dowodu z oględzin. Przepis przewiduje także możliwość zlecenia przesłuchania świadka sędziemu wyznaczonemu lub sądowi wezwanemu właściwemu dla miejsca pobytu świadka. Osoba wykonująca wskazaną czynność może przeprowadzić również inny dowód, jeśli potrzeba jego przeprowadzenia ujawni się w toku tej czynności.

Kiedy przepis ma zastosowanie

W odniesieniu do dowodu rzeczowego art. 396 § 1 KPK wymaga, aby strona wniosła o jego sprowadzenie lub aby sąd uznał to za niezbędne. Dodatkową podstawą skierowania czynności do sędziego wyznaczonego albo sądu wezwanego są znaczne trudności w zapoznaniu się z dowodem przez pełny skład sądu albo zgoda stron. W przypadku oględzin stosuje się te reguły odpowiednio, co wynika wprost z § 1a. Przesłuchanie świadka może zostać zlecone, gdy świadek nie stawił się z powodu przeszkód zbyt trudnych do usunięcia, a sąd może zwrócić się do sądu wezwanego, w którego okręgu świadek przebywa. W czynnościach tych mogą uczestniczyć strony, obrońcy i pełnomocnicy, natomiast oskarżonego pozbawionego wolności sprowadza się tylko wtedy, gdy sąd uzna to za konieczne.

Przykład zastosowania

W sprawie przed sądem istotnym dowodem jest przedmiot, którego sprowadzenie do sali rozpraw i zapoznanie się z nim przez pełny skład napotyka znaczne trudności. Sąd może wówczas wyznaczyć jednego sędziego ze swojego składu do wykonania tej czynności, zamiast wykonywać ją przed całym składem. Strony, ich obrońcy i pełnomocnicy mają prawo w niej uczestniczyć. Jeżeli podczas zapoznawania się z przedmiotem pojawi się potrzeba przeprowadzenia innego dowodu, wyznaczony sędzia może go przeprowadzić na podstawie art. 396 § 4 KPK.

Częste nieporozumienia lub błędy

Art. 396 KPK nie oznacza, że każdą czynność dowodową można dowolnie przekazać innemu sędziemu lub sądowi. Przepis wskazuje konkretne sytuacje dotyczące dowodu rzeczowego, oględzin oraz przesłuchania świadka, a przy każdej z nich określa warunki zastosowania tego rozwiązania. Błędem byłoby także uznanie, że oskarżony pozbawiony wolności zawsze musi być sprowadzony na czynność, ponieważ ustawa uzależnia to od uznania przez sąd takiego sprowadzenia za konieczne. Prawo udziału stron, obrońców i pełnomocników nie zmienia jednak tego, że czynność może zostać powierzona sędziemu wyznaczonemu albo sądowi wezwanemu. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.