Art. 338a.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 338a KPK przyznaje oskarżonemu możliwość złożenia wniosku o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania postępowania dowodowego. We wniosku oskarżony może wskazać określoną karę albo środek karny, których wymierzenia się domaga. Przepis dopuszcza także objęcie wnioskiem orzeczenia przepadku lub środka kompensacyjnego. Ponadto wniosek może odnosić się do konkretnego rozstrzygnięcia o poniesieniu kosztów procesu. Norma opisuje zatem zakres elementów, które oskarżony może wskazać, gdy chce uzyskać skazanie bez prowadzenia dowodów. Ważne jest, że przepis mówi o możliwości złożenia przez oskarżonego wniosku, nie o obowiązku, a jego zakres wyznaczają wyłącznie elementy wyraźnie wymienione w art. 338a KPK oraz dotyczące kosztów procesu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Rozwiązanie z art. 338a KPK dotyczy osoby mającej status oskarżonego i odnosi się do zarzutu przestępstwa zagrożonego karą nieprzekraczającą 15 lat pozbawienia wolności. Przepis określa również moment złożenia wniosku: musi to nastąpić przed doręczeniem oskarżonemu zawiadomienia o terminie rozprawy. Po doręczeniu tego zawiadomienia omawiana regulacja nie wskazuje już możliwości złożenia wniosku w tym trybie. Wniosek ma służyć wydaniu wyroku skazującego oraz wymierzeniu wskazanych w nim konsekwencji bez postępowania dowodowego. Z treści przepisu wynika, że wniosek może obejmować jednocześnie karę lub środek karny, przepadek, środek kompensacyjny i koszty procesu, o ile oskarżony określi żądane rozstrzygnięcie. Istotne są więc zarówno rodzaj zarzucanego przestępstwa określony przez ustawowe zagrożenie, jak i zachowanie wskazanego przez ustawę momentu procesowego, przed którym wniosek można złożyć.

Przykład zastosowania

Przykładowo oskarżonemu zarzucono przestępstwo, którego ustawowe zagrożenie nie przekracza 15 lat pozbawienia wolności. Zanim doręczono mu zawiadomienie o terminie rozprawy, może złożyć wniosek, w którym wskazuje określoną karę, wybrany środek karny oraz rozstrzygnięcie o kosztach procesu. Może też objąć wnioskiem konkretny środek karny, przepadek albo środek kompensacyjny, jeżeli chce wskazać takie rozstrzygnięcia. Jeżeli wniosek zmierza do zastosowania art. 338a KPK, jego założeniem jest wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania postępowania dowodowego.

Częste nieporozumienia lub błędy

Nie należy utożsamiać art. 338a KPK z uprawnieniem do żądania dowolnego rozstrzygnięcia w każdej sprawie karnej. Granica wskazana w przepisie wynika z ustawowego zagrożenia za zarzucone przestępstwo, które nie może przekraczać 15 lat pozbawienia wolności. Błędem byłoby też pominięcie terminu, ponieważ przepis wiąże możliwość złożenia wniosku z okresem przed doręczeniem zawiadomienia o terminie rozprawy. Sam przepis nie rozstrzyga wszystkich kwestii postępowania ani nie opisuje skutków złożenia wniosku poza wskazanym zakresem. Nie wynika z niego również, aby sam fakt złożenia wniosku pozwalał pominąć wskazane w ustawie granice czasowe i przedmiotowe. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.