Art. 325e.

1. Co dokładnie stanowi przepis

Art. 325e § 1 KPK wskazuje, że postanowienia dotyczące wszczęcia dochodzenia, odmowy jego wszczęcia, umorzenia dochodzenia i wpisania sprawy do rejestru przestępstw, umorzenia dochodzenia oraz zawieszenia dochodzenia wydaje prowadzący postępowanie. Wymienione postanowienia mogą zostać zamieszczone w protokole, o którym mowa w art. 304a KPK. Co do zasady nie muszą one zawierać uzasadnienia na piśmie. Jeżeli strona złoży wniosek, organ prowadzący dochodzenie podaje jej ustnie najważniejsze powody rozstrzygnięcia. Art. 325e § 1a KPK ustanawia szczególną regułę dla zawiadomienia o przestępstwie złożonego przez inspektora pracy albo Najwyższą Izbę Kontroli, ponieważ na ich wniosek sporządza się uzasadnienie postanowienia o odmowie wszczęcia albo o umorzeniu dochodzenia.

2. Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis ma zastosowanie przy podejmowaniu wskazanych w nim decyzji w dochodzeniu. Zgodnie z art. 325e § 2 KPK postanowienia wymienione w § 1, poza postanowieniem o wszczęciu dochodzenia oraz postanowieniem o umorzeniu dochodzenia i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstw, wymagają zatwierdzenia przez prokuratora. Ten sam paragraf określa, że przepisy art. 323 KPK stosuje prokurator, a w sprawie wpisanej po umorzeniu do rejestru przestępstw - Policja. Szczególne zasady z § 1a dotyczą wyłącznie sytuacji, w której zawiadomienie pochodzi od inspektora pracy lub Najwyższej Izby Kontroli i podmioty te wystąpią o uzasadnienie. W takim przypadku zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia wraz z uzasadnieniem.

3. Przykład zastosowania

W toku dochodzenia prowadzący postępowanie wydaje postanowienie o umorzeniu dochodzenia i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstw. Może zamieścić treść tego rozstrzygnięcia w protokole wskazanym w art. 304a KPK, bez sporządzania pisemnego uzasadnienia. Strona może jednak zwrócić się o ustne podanie najważniejszych powodów podjętej decyzji. Jeżeli złoży zażalenie na postanowienie o umorzeniu dochodzenia i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstw, kieruje je do prokuratora właściwego do sprawowania nadzoru nad dochodzeniem, a prokurator przekazuje je do sądu, gdy nie przychyli się do zażalenia.

4. Częste nieporozumienia lub błędy

Błędem jest założenie, że każde postanowienie wskazane w art. 325e KPK musi od razu zawierać pisemne uzasadnienie. Przepis stanowi przeciwnie, że postanowienia te co do zasady nie wymagają uzasadnienia, a stronie przysługuje możliwość uzyskania ustnego podania najważniejszych powodów rozstrzygnięcia. Nie wszystkie wymienione decyzje są też zatwierdzane przez prokuratora, ponieważ § 2 wyraźnie przewiduje wyjątki. Nie należy również utożsamiać zwykłych zasad z regulacją dotyczącą inspektora pracy i Najwyższej Izby Kontroli, dla których ustawa przewiduje uzasadnienie na wniosek oraz siedmiodniowy termin wniesienia zażalenia od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.