Art. 313.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 313 KPK określa, kiedy w śledztwie wydaje się postanowienie o przedstawieniu zarzutów określonej osobie. Jest to możliwe, gdy dane istniejące przy wszczęciu śledztwa albo zebrane później dostatecznie uzasadniają podejrzenie, że ta osoba popełniła czyn. Po wydaniu postanowienia należy je niezwłocznie ogłosić podejrzanemu i go przesłuchać. Wyjątek dotyczy sytuacji, w której ogłoszenie postanowienia albo przesłuchanie nie jest możliwe z powodu ukrywania się podejrzanego lub jego nieobecności w kraju. Postanowienie musi wskazywać podejrzanego, dokładnie opisywać zarzucany czyn oraz podawać jego kwalifikację prawną.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis odnosi się wyłącznie do postępowania prowadzonego w formie śledztwa. Podstawą wydania postanowienia są dane uzasadniające dostateczne podejrzenie wobec konkretnej osoby, a nie samo przypuszczenie bez oparcia w zgromadzonych danych. Art. 313 § 1a KPK pozwala czasowo odstąpić od ogłoszenia postanowienia i przesłuchania, gdy uniemożliwia je stan zdrowia podejrzanego albo jego stan nietrzeźwości lub odurzenia. Warunkiem jest jednocześnie potrzeba niezwłocznego zastosowania środka zapobiegawczego. Po ustaniu przeszkody postanowienie trzeba ogłosić, a podejrzanego przesłuchać w terminie 7 dni.

Przykład codziennego zastosowania

W toku śledztwa organy zbierają dane dotyczące konkretnej osoby i uznają, że dostatecznie uzasadniają one podejrzenie popełnienia przez nią czynu. Wydają więc postanowienie, w którym wskazują tę osobę, dokładnie opisują zarzucany czyn oraz podają jego kwalifikację prawną. Następnie postanowienie powinno zostać niezwłocznie ogłoszone podejrzanemu, który powinien zostać przesłuchany. Jeżeli jednak osoba jest w stanie nietrzeźwości, a zachodzi potrzeba niezwłocznego zastosowania środka zapobiegawczego, czynności te mogą zostać wykonane później, po ustaniu tej przeszkody, nie później niż w ciągu 7 dni.

Częste nieporozumienia lub błędy

Przedstawienie zarzutów nie oznacza stwierdzenia, że podejrzany jest winny zarzucanego czynu. Art. 313 KPK wymaga dostatecznego podejrzenia opartego na danych dostępnych przy wszczęciu śledztwa albo zebranych w jego toku. Podejrzany może, do czasu zawiadomienia go o terminie zaznajomienia z materiałami śledztwa, żądać ustnego podania podstaw zarzutów oraz sporządzenia uzasadnienia na piśmie. O tym uprawnieniu powinien zostać pouczony, a uzasadnienie doręcza się podejrzanemu i ustanowionemu obrońcy w terminie 14 dni. Uzasadnienie powinno w szczególności wskazywać fakty i dowody przyjęte za podstawę zarzutów. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.