Art. 311.

Co stanowi przepis

Art. 311 KPK reguluje, kto jest gospodarzem śledztwa, czyli tej poważniejszej formy postępowania przygotowawczego. Zgodnie z § 1 śledztwo prowadzi prokurator i to on odpowiada za jego przebieg oraz za końcowe decyzje procesowe. Paragraf 2 pozwala jednak prokuratorowi powierzyć Policji przeprowadzenie śledztwa w całości albo w określonym zakresie, a także dokonanie tylko poszczególnych czynności. W wypadkach określonych w art. 309 pkt 2 i 3 zakres powierzenia jest węższy - Policji można powierzyć jedynie dokonanie poszczególnych czynności śledztwa. Paragraf 3 wprowadza katalog czynności zastrzeżonych wyłącznie dla prokuratora: czynności związanych z przedstawieniem zarzutów, zmianą lub uzupełnieniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów oraz zamknięciem śledztwa nie można powierzyć Policji, przy czym może mieć zastosowanie art. 308 § 2. Paragraf 4 pozwala Policji, w razie wyłonienia się takiej potrzeby, dokonać także innych czynności niż wprost objęte powierzeniem, a § 5 daje prokuratorowi prawo zastrzeżenia do osobistego wykonania jakiejkolwiek czynności, w szczególności wymagającej postanowienia. Paragrafy 6 i 7 zostały uchylone.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wtedy, gdy w danej sprawie prowadzone jest śledztwo, a nie dochodzenie. Ma znaczenie od momentu wszczęcia śledztwa aż do jego zamknięcia, ponieważ przez cały ten czas prokurator pozostaje organem prowadzącym i nadzorującym. Art. 311 KPK znajduje zastosowanie także wtedy, gdy prokurator z uwagi na obciążenie sprawami lub charakter czynności decyduje się na skorzystanie z pomocy Policji. Przepis wyznacza wówczas granice tej współpracy: określa, co można powierzyć, a co musi pozostać w rękach prokuratora.

Przykład

Prokurator prowadzi śledztwo w sprawie poważnego wypadku drogowego. Wydaje postanowienie o powierzeniu Policji przeprowadzenia śledztwa w określonym zakresie, obejmującym przesłuchania świadków zdarzenia i zabezpieczenie nagrań z monitoringu. Gdy w toku tych czynności ujawni się potrzeba przesłuchania kolejnej osoby, która widziała zdarzenie, Policja może to zrobić na podstawie § 4, mimo że nazwisko tego świadka nie było wskazane w postanowieniu. Jednak ogłoszenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów kierowcy oraz zamknięcie śledztwa wykona już sam prokurator, ponieważ tych czynności powierzyć nie można.

Częste nieporozumienia

Często przyjmuje się, że skoro czynności wykonuje funkcjonariusz Policji, to Policja jest organem prowadzącym śledztwo - tymczasem nadal prowadzi je prokurator, a Policja działa w granicach powierzenia. Mylnie sądzi się też, że powierzenie śledztwa w całości oznacza pełną swobodę Policji; § 3 wyraźnie wyłącza czynności związane z zarzutami i zamknięciem śledztwa, a § 5 pozwala prokuratorowi zastrzec do osobistego wykonania dowolną czynność. Nie jest również prawdą, że Policja nie może wyjść poza literalnie wskazane w postanowieniu czynności - § 4 na to zezwala, gdy wyłoni się taka potrzeba. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.