Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 308.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.W granicach koniecznych dla zabezpieczenia śladów i dowodów przestępstwa przed ich utratą, zniekształceniem lub zniszczeniem, prokurator albo Policja może w każdej sprawie, w wypadkach niecierpiących zwłoki, jeszcze przed wydaniem postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia, przeprowadzić w niezbędnym zakresie czynności procesowe, a zwłaszcza dokonać oględzin, w razie potrzeby z udziałem biegłego, przeszukania lub czynności wymienionych w art. 74 § 2 pkt 1 w stosunku do osoby podejrzanej, a także przedsięwziąć wobec niej inne niezbędne czynności, nie wyłączając pobrania krwi, włosów i wydzielin organizmu. Po dokonaniu tych czynności, w sprawach, w których prowadzenie śledztwa przez prokuratora jest obowiązkowe, prowadzący postępowanie przekazuje sprawę niezwłocznie prokuratorowi.

§ 2.W wypadkach niecierpiących zwłoki, w szczególności wtedy, gdy mogłoby to spowodować zatarcie śladów lub dowodów przestępstwa, można w toku czynności wymienionych w § 1 przesłuchać osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa w charakterze podejrzanego przed wydaniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów, jeżeli zachodzą warunki do sporządzenia takiego postanowienia. Przesłuchanie rozpoczyna się od informacji o treści zarzutu.

§ 3.W wypadku przewidzianym w § 2, w sprawach, w których prowadzenie śledztwa jest obowiązkowe, najpóźniej w ciągu 5 dni od dnia przesłuchania wydaje się postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo, w razie braku warunków do jego sporządzenia, umarza się postępowanie w stosunku do osoby przesłuchanej.

§ 4.W sprawach, w których obowiązkowe jest prowadzenie śledztwa, postanowienie przewidziane w § 3 wydaje prokurator.

§ 5.Czynności, o których mowa w § 1 i 2, mogą być dokonywane tylko w ciągu 5 dni od dnia pierwszej czynności.

§ 6.W wypadkach określonych w § 1 i 2 czas trwania śledztwa lub dochodzenia liczy się od dnia pierwszej czynności.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 308 KPK pozwala prokuratorowi albo Policji podjąć określone czynności procesowe jeszcze przed wydaniem postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia. Jest to możliwe tylko w wypadkach niecierpiących zwłoki i w granicach koniecznych do ochrony śladów oraz dowodów przestępstwa przed utratą, zniekształceniem lub zniszczeniem. Przepis wymienia w szczególności oględziny, w razie potrzeby z udziałem biegłego, przeszukanie oraz czynności wskazane w art. 74 § 2 pkt 1 wobec osoby podejrzanej. Dopuszcza także inne niezbędne czynności wobec tej osoby, w tym pobranie krwi, włosów i wydzielin organizmu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Podstawową przesłanką zastosowania art. 308 KPK jest pilność sytuacji, czyli ryzyko, że zwłoka doprowadzi do zatarcia, utraty, zniekształcenia albo zniszczenia dowodów. Czynności mogą być wykonane przed formalnym wszczęciem śledztwa lub dochodzenia, ale tylko w niezbędnym zakresie. W sprawach, w których śledztwo musi prowadzić prokurator, prowadzący postępowanie powinien po wykonaniu tych czynności niezwłocznie przekazać mu sprawę. Czynności z § 1 i 2 mogą być dokonywane wyłącznie przez 5 dni, liczonych od dnia pierwszej czynności.

Przykład codziennego zastosowania

Po zgłoszeniu podejrzenia przestępstwa Policja może znaleźć się w sytuacji, w której ślady na miejscu zdarzenia mogą szybko zniknąć lub zostać zmienione. W takim przypadku, na podstawie art. 308 § 1 KPK, może przed formalnym wszczęciem postępowania przeprowadzić oględziny i zabezpieczyć dostępne dowody. Jeżeli okoliczności wskazują na konkretną osobę, a warunki do wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów już zachodzą, można ją przesłuchać w charakterze podejrzanego. Przesłuchanie musi rozpocząć się od poinformowania tej osoby o treści zarzutu.

Częste nieporozumienia lub błędy

Art. 308 KPK nie stanowi ogólnej podstawy do prowadzenia dowolnych czynności przed wszczęciem postępowania. Uprawnienie dotyczy wyłącznie sytuacji pilnych oraz czynności koniecznych dla zabezpieczenia śladów i dowodów. Przesłuchanie osoby podejrzanej przed wydaniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów wymaga, aby istniały warunki do sporządzenia takiego postanowienia, a w sprawach z obowiązkowym śledztwem prokurator ma co do zasady 5 dni od przesłuchania na wydanie postanowienia albo umorzenie postępowania wobec tej osoby. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Policja może działać przed wszczęciem śledztwa lub dochodzenia?

Tak, art. 308 KPK pozwala Policji albo prokuratorowi wykonać niezbędne czynności w sytuacji niecierpiącej zwłoki, aby zabezpieczyć ślady i dowody przestępstwa.

Jakie czynności można wykonać na podstawie art. 308 KPK?

Przepis wskazuje między innymi oględziny, przeszukanie oraz określone czynności wobec osoby podejrzanej. W niezbędnym zakresie możliwe jest też pobranie krwi, włosów i wydzielin organizmu.

Czy można przesłuchać osobę przed przedstawieniem zarzutów?

Tak, gdy zachodzi pilna potrzeba i są warunki do sporządzenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Przesłuchanie rozpoczyna się od informacji o treści zarzutu.

Ile czasu mogą trwać czynności z art. 308 KPK?

Czynności wskazane w § 1 i 2 mogą być wykonywane tylko w ciągu 5 dni od dnia pierwszej czynności. Czas trwania śledztwa albo dochodzenia liczy się od tego samego dnia.

Co dzieje się po przesłuchaniu osoby podejrzanej w sprawie obowiązkowego śledztwa?

Najpóźniej w ciągu 5 dni od przesłuchania prokurator wydaje postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo, jeśli nie ma warunków do jego sporządzenia, umarza postępowanie wobec przesłuchanej osoby.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy