Co dokładnie stanowi przepis
Art. 272 KPK przewiduje, że poręczenie dotyczące oskarżonego może zostać przyjęte także od osoby godnej zaufania. Osoba ta poręcza, że oskarżony będzie stawiał się na każde wezwanie oraz nie będzie w sposób bezprawny utrudniał postępowania. Przepis określa więc podmiot, od którego może pochodzić poręczenie, oraz zakres zapewnienia składanego przez tę osobę. Nie wskazuje natomiast samodzielnie szczegółowej procedury przyjmowania poręczenia ani kryteriów uznania danej osoby za godną zaufania. Art. 272 KPK nakazuje również odpowiednie stosowanie art. 275 § 2 KPK, co oznacza potrzebę uwzględnienia tej regulacji z dostosowaniem do poręczenia składanego przez osobę godną zaufania.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis ma zastosowanie w postępowaniu karnym wobec osoby mającej status oskarżonego. Dotyczy sytuacji, w której rozważane jest przyjęcie poręczenia mającego wspierać prawidłowy tok postępowania. Treścią poręczenia jest zapewnienie dwóch zachowań oskarżonego: stawiania się na każde wezwanie oraz nieutrudniania postępowania w sposób bezprawny. Poręczającym może być osoba godna zaufania, a więc nie musi to być wyłącznie podmiot wskazany w innych przepisach dotyczących poręczenia. Zastosowanie art. 272 KPK wymaga także odpowiedniego uwzględnienia art. 275 § 2 KPK w zakresie, w jakim da się go zastosować do tej formy poręczenia.
Przykład codziennego zastosowania
Oskarżony jest wzywany przez organ procesowy do udziału w określonych czynnościach postępowania. Osoba uznana za godną zaufania składa poręczenie, że oskarżony będzie reagował na każde wezwanie i nie będzie bezprawnie przeszkadzał w prowadzeniu sprawy. W takim przypadku art. 272 KPK stanowi podstawę do przyjęcia poręczenia od tej osoby. Zakres jej zapewnienia nie obejmuje dowolnych zachowań oskarżonego, lecz dokładnie obowiązek stawiennictwa i powstrzymanie się od bezprawnego utrudniania postępowania.
Częste nieporozumienia lub błędy
Art. 272 KPK nie oznacza, że każda osoba może skutecznie złożyć poręczenie. Przepis wymaga, aby była to osoba godna zaufania, ale w jego treści nie wskazano zamkniętego katalogu takich osób ani szczegółowej definicji tego pojęcia. Błędem byłoby także utożsamianie poręczenia z gwarancją, że oskarżony na pewno wykona wszystkie obowiązki, ponieważ przepis mówi o poręczeniu określonych zachowań. Nie należy pomijać odesłania do art. 275 § 2 KPK, gdyż ustawodawca wyraźnie nakazuje jego odpowiednie stosowanie. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.