Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 272.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

Poręczenie, że oskarżony stawi się na każde wezwanie i nie będzie w sposób bezprawny utrudniał postępowania, można także przyjąć od osoby godnej zaufania. Przepis art. 275 § 2 stosuje się odpowiednio.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 272 KPK przewiduje, że poręczenie dotyczące oskarżonego może zostać przyjęte także od osoby godnej zaufania. Osoba ta poręcza, że oskarżony będzie stawiał się na każde wezwanie oraz nie będzie w sposób bezprawny utrudniał postępowania. Przepis określa więc podmiot, od którego może pochodzić poręczenie, oraz zakres zapewnienia składanego przez tę osobę. Nie wskazuje natomiast samodzielnie szczegółowej procedury przyjmowania poręczenia ani kryteriów uznania danej osoby za godną zaufania. Art. 272 KPK nakazuje również odpowiednie stosowanie art. 275 § 2 KPK, co oznacza potrzebę uwzględnienia tej regulacji z dostosowaniem do poręczenia składanego przez osobę godną zaufania.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis ma zastosowanie w postępowaniu karnym wobec osoby mającej status oskarżonego. Dotyczy sytuacji, w której rozważane jest przyjęcie poręczenia mającego wspierać prawidłowy tok postępowania. Treścią poręczenia jest zapewnienie dwóch zachowań oskarżonego: stawiania się na każde wezwanie oraz nieutrudniania postępowania w sposób bezprawny. Poręczającym może być osoba godna zaufania, a więc nie musi to być wyłącznie podmiot wskazany w innych przepisach dotyczących poręczenia. Zastosowanie art. 272 KPK wymaga także odpowiedniego uwzględnienia art. 275 § 2 KPK w zakresie, w jakim da się go zastosować do tej formy poręczenia.

Przykład codziennego zastosowania

Oskarżony jest wzywany przez organ procesowy do udziału w określonych czynnościach postępowania. Osoba uznana za godną zaufania składa poręczenie, że oskarżony będzie reagował na każde wezwanie i nie będzie bezprawnie przeszkadzał w prowadzeniu sprawy. W takim przypadku art. 272 KPK stanowi podstawę do przyjęcia poręczenia od tej osoby. Zakres jej zapewnienia nie obejmuje dowolnych zachowań oskarżonego, lecz dokładnie obowiązek stawiennictwa i powstrzymanie się od bezprawnego utrudniania postępowania.

Częste nieporozumienia lub błędy

Art. 272 KPK nie oznacza, że każda osoba może skutecznie złożyć poręczenie. Przepis wymaga, aby była to osoba godna zaufania, ale w jego treści nie wskazano zamkniętego katalogu takich osób ani szczegółowej definicji tego pojęcia. Błędem byłoby także utożsamianie poręczenia z gwarancją, że oskarżony na pewno wykona wszystkie obowiązki, ponieważ przepis mówi o poręczeniu określonych zachowań. Nie należy pomijać odesłania do art. 275 § 2 KPK, gdyż ustawodawca wyraźnie nakazuje jego odpowiednie stosowanie. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto może złożyć poręczenie na podstawie art. 272 KPK?

Poręczenie może zostać przyjęte od osoby godnej zaufania. Przepis nie zawiera szczegółowej definicji tego pojęcia.

Czego dotyczy poręczenie osoby godnej zaufania?

Dotyczy ono zapewnienia, że oskarżony stawi się na każde wezwanie i nie będzie bezprawnie utrudniał postępowania.

Czy art. 272 KPK dotyczy podejrzanego?

W treści art. 272 KPK wskazano oskarżonego. Przepis odnosi poręczenie do osoby mającej ten status procesowy.

Co oznacza odesłanie do art. 275 § 2 KPK?

Oznacza, że regulację z art. 275 § 2 KPK należy stosować odpowiednio. Jej zastosowanie powinno być dostosowane do poręczenia składanego przez osobę godną zaufania.

Czy poręczenie zwalnia oskarżonego z obowiązku stawiania się?

Nie. Przeciwnie, poręczenie obejmuje zapewnienie, że oskarżony będzie stawiał się na każde wezwanie.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI