Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 266.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.Poręczenie majątkowe w postaci pieniędzy, papierów wartościowych, zastawu lub hipoteki może złożyć oskarżony albo inna osoba.

§ 1a.Przedmiot poręczenia majątkowego nie może pochodzić z przysporzenia na rzecz oskarżonego albo innej osoby składającej poręczenie dokonanego na ten cel. Sąd albo prokurator może uzależnić przyjęcie przedmiotu poręczenia majątkowego od wykazania przez osobę składającą poręczenie źródła pochodzenia tego przedmiotu. W postępowaniu przygotowawczym przyjęcia przedmiotu poręczenia majątkowego dokonuje prokurator. Oświadczenie w przedmiocie źródła pochodzenia przedmiotu poręczenia majątkowego osoba składająca poręczenie składa pod rygorem odpowiedzialności karnej, o czym należy ją uprzedzić.

§ 2.Wysokość, rodzaj i warunki poręczenia majątkowego, a w szczególności termin złożenia przedmiotu poręczenia, należy określić w postanowieniu, mając na względzie sytuację materialną oskarżonego i składającego poręczenie majątkowe, wysokość wyrządzonej szkody oraz charakter popełnionego czynu.

§ 3.Na postanowienie prokuratora o odmowie przyjęcia przedmiotu zastosowanego przez sąd poręczenia majątkowego zażalenie przysługuje podejrzanemu i osobie składającej poręczenie. Zażalenie rozpoznaje sąd wyższego rzędu nad sądem, który zastosował poręczenie majątkowe. Jeżeli poręczenie majątkowe zastosował sąd apelacyjny, zażalenie rozpoznaje ten sąd w składzie trzech sędziów.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 266 KPK określa zasady składania poręczenia majątkowego. Zgodnie z § 1 poręczenie może złożyć zarówno oskarżony, jak i inna osoba. Przedmiotem poręczenia mogą być pieniądze, papiery wartościowe, zastaw albo hipoteka. § 1a wprowadza zakaz przyjmowania przedmiotu poręczenia pochodzącego z przysporzenia dokonanego na ten konkretny cel na rzecz oskarżonego lub osoby składającej poręczenie. Przepis reguluje również ustalanie warunków poręczenia oraz możliwość zaskarżenia określonej odmowy prokuratora.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 266 KPK ma zastosowanie, gdy ma zostać złożone poręczenie majątkowe i trzeba określić jego przedmiot, wysokość, rodzaj lub warunki. Sąd albo prokurator może uzależnić przyjęcie przedmiotu poręczenia od wykazania źródła jego pochodzenia przez osobę, która je składa. Osoba ta składa oświadczenie o źródle pochodzenia przedmiotu pod rygorem odpowiedzialności karnej, po uprzednim pouczeniu o tym rygorze. W postępowaniu przygotowawczym przedmiot poręczenia przyjmuje prokurator. Przy określaniu wysokości, rodzaju i warunków poręczenia uwzględnia się sytuację materialną oskarżonego i składającego poręczenie, wysokość wyrządzonej szkody oraz charakter popełnionego czynu.

Przykład zastosowania

Oskarżony nie składa poręczenia samodzielnie, lecz chce, aby pieniądze wpłaciła za niego bliska osoba. Osoba ta może złożyć poręczenie, ponieważ Art. 266 § 1 KPK wyraźnie dopuszcza złożenie go przez inną osobę. Jeżeli sąd albo prokurator zażąda wskazania źródła pieniędzy, osoba składająca poręczenie musi złożyć w tym zakresie oświadczenie po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej. Organ ustalający warunki poręczenia bierze przy tym pod uwagę między innymi jej sytuację materialną, a także wysokość szkody i charakter czynu wskazane w przepisie.

Częste nieporozumienia lub błędy

Błędem jest założenie, że poręczenie majątkowe zawsze musi zostać złożone wyłącznie przez oskarżonego. Art. 266 KPK dopuszcza udział innej osoby, ale nie pozwala, aby przedmiot poręczenia pochodził z przysporzenia dokonanego specjalnie w tym celu na rzecz oskarżonego albo składającego poręczenie. Nie należy także zakładać, że organ zawsze musi żądać wykazania źródła pochodzenia przedmiotu, ponieważ przepis stanowi, że sąd albo prokurator może od tego uzależnić jego przyjęcie. W razie odmowy przez prokuratora przyjęcia przedmiotu poręczenia zastosowanego przez sąd, podejrzany i osoba składająca poręczenie mogą wnieść zażalenie na zasadach wskazanych w § 3. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy poręczenie majątkowe może wpłacić ktoś inny niż oskarżony?

Tak. Art. 266 § 1 KPK pozwala, aby poręczenie złożył oskarżony albo inna osoba.

Jaką formę może mieć poręczenie majątkowe?

Przepis wymienia pieniądze, papiery wartościowe, zastaw i hipotekę. Są to formy wskazane w Art. 266 § 1 KPK.

Czy trzeba wykazać źródło pieniędzy na poręczenie?

Sąd albo prokurator może uzależnić przyjęcie przedmiotu poręczenia od wykazania źródła jego pochodzenia. Oświadczenie w tej sprawie jest składane po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej.

Od czego zależą warunki poręczenia majątkowego?

Uwzględnia się sytuację materialną oskarżonego i osoby składającej poręczenie, wysokość wyrządzonej szkody oraz charakter popełnionego czynu. Warunki, w tym termin złożenia przedmiotu poręczenia, określa się w postanowieniu.

Czy można zaskarżyć odmowę przyjęcia poręczenia?

Tak, jeżeli prokurator odmówi przyjęcia przedmiotu poręczenia zastosowanego przez sąd. Zażalenie przysługuje podejrzanemu i osobie składającej poręczenie.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI