Art. 248.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 248 KPK określa sytuacje, w których osoba zatrzymana musi zostać zwolniona. Po pierwsze, zwolnienie powinno nastąpić natychmiast, gdy ustanie przyczyna zatrzymania. Przepis nakazuje też zwolnienie, jeżeli w ciągu 48 godzin od zatrzymania przez uprawniony organ zatrzymany nie zostanie przekazany do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania. Zwolnienie jest również obowiązkowe, gdy poleci je sąd albo prokurator. Jeżeli zatrzymany został przekazany do dyspozycji sądu, art. 248 § 2 KPK wyznacza kolejny termin 24 godzin na doręczenie lub ogłoszenie postanowienia o tymczasowym aresztowaniu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis dotyczy osoby, wobec której zastosowano zatrzymanie w postępowaniu karnym. Znaczenie ma zarówno chwila zatrzymania, jak i moment przekazania tej osoby do dyspozycji sądu. Samo przekazanie zatrzymanego sądowi nie pozwala na dalsze przetrzymywanie go bez ograniczeń czasowych, ponieważ sądowe postanowienie o tymczasowym aresztowaniu musi zostać doręczone albo ogłoszone w terminie wskazanym w § 2. Ogłoszenie może nastąpić na posiedzeniu przeprowadzonym w sposób określony w art. 250 § 3b KPK. Artykuł 248 § 2 KPK przewiduje także odpowiednie stosowanie art. 136 § 1 KPK, również wtedy, gdy odebranie postanowienia przez zatrzymanego nie jest możliwe.

Przykład w codziennej sytuacji

Osoba zostaje zatrzymana przez uprawniony organ w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa. Jeżeli przyczyna zatrzymania przestanie istnieć, powinna zostać zwolniona od razu, niezależnie od tego, ile czasu upłynęło od zatrzymania. Jeżeli natomiast organ chce wystąpić o tymczasowe aresztowanie, musi w ciągu 48 godzin przekazać zatrzymanego do dyspozycji sądu razem z takim wnioskiem. Po przekazaniu sądowi brak doręczenia lub ogłoszenia postanowienia o tymczasowym aresztowaniu w ciągu kolejnych 24 godzin oznacza obowiązek zwolnienia zatrzymanego.

Częste nieporozumienia lub błędy

Art. 248 KPK nie stanowi, że każda osoba zatrzymana ma zostać tymczasowo aresztowana po upływie określonego czasu. Przeciwnie, przepis ustanawia obowiązek zwolnienia, gdy nie zostaną spełnione wskazane w nim warunki oraz terminy. Nie należy też łączyć 48 godzin i 24 godzin w jeden dowolnie liczony termin, ponieważ pierwszy jest liczony od chwili zatrzymania, a drugi od przekazania zatrzymanego do dyspozycji sądu. Ponowne zatrzymanie osoby podejrzanej na podstawie tych samych faktów i dowodów jest niedopuszczalne, co wynika wprost z § 3. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.