Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
Przepisy rozdziału niniejszego stosuje się odpowiednio do kontroli oraz do utrwalania przy użyciu środków technicznych treści innych rozmów lub przekazów informacji, w tym korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną.
Art. 241 KPK jest przepisem odsyłającym, który rozszerza zakres zastosowania całego rozdziału poświęconego kontroli i utrwalaniu rozmów. Stanowi on, że przepisy tego rozdziału stosuje się odpowiednio do kontroli oraz do utrwalania przy użyciu środków technicznych treści innych rozmów lub przekazów informacji. Ustawodawca wprost wymienia przy tym korespondencję przesyłaną pocztą elektroniczną, czyli wiadomości e-mail. Oznacza to, że gwarancje i wymogi przewidziane dla klasycznego podsłuchu telefonicznego - w szczególności co do podstawy prawnej, katalogu przestępstw, postanowienia sądu oraz losu zgromadzonych materiałów - odnoszą się także do innych form komunikowania się. Słowo "odpowiednio" oznacza, że przepisy stosuje się z uwzględnieniem odmiennej natury danego środka przekazu, a niekiedy z niezbędnymi modyfikacjami.
Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy organ procesowy zamierza kontrolować lub utrwalać treść komunikacji, która nie jest rozmową telefoniczną w klasycznym rozumieniu. Chodzi o rozmowy prowadzone bezpośrednio, przekazy informacji dokonywane różnymi kanałami technicznymi oraz o korespondencję elektroniczną. Warunkiem legalności takich czynności pozostaje spełnienie przesłanek wynikających z pozostałych przepisów rozdziału, do których art. 241 KPK odsyła, w tym uzyskanie wymaganej decyzji procesowej. Sam art. 241 KPK nie tworzy więc odrębnej, samodzielnej podstawy do inwigilacji - jedynie rozciąga istniejący reżim prawny na nowe formy komunikacji. Ma to znaczenie zwłaszcza w sprawach, w których dowody znajdują się w skrzynkach pocztowych lub w wiadomościach przesyłanych elektronicznie.
Prokurator prowadzi postępowanie dotyczące przestępstwa, przy którym ustawa dopuszcza kontrolę i utrwalanie rozmów. Ustala, że podejrzewane osoby nie kontaktują się telefonicznie, lecz wymieniają wiadomości e-mail dotyczące szczegółów przestępczego przedsięwzięcia. Dzięki art. 241 KPK czynności obejmujące treść tej korespondencji elektronicznej podlegają temu samemu reżimowi co podsłuch telefoniczny, a więc wymagają zachowania przewidzianej procedury i wydania stosownego postanowienia. Materiały zgromadzone z naruszeniem tych zasad narażają się na zakwestionowanie ich procesowej przydatności.
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że skoro przepisy rozdziału mówią o "rozmowach", to poczta elektroniczna i inne przekazy pozostają poza kontrolą procesową - art. 241 KPK przesądza, że jest przeciwnie. Drugim nieporozumieniem jest odczytywanie tego przepisu jako blankietowego zezwolenia na dostęp do korespondencji każdej osoby; odesłanie dotyczy również ograniczeń i warunków, a nie tylko uprawnień. Mylone bywa także utrwalanie treści komunikacji z pozyskiwaniem samych danych o połączeniach, które podlega odrębnym regulacjom. Wreszcie zwrot "odpowiednio" nie oznacza dowolności - wymaga on rzetelnego dostosowania konkretnej normy do charakteru danego środka przekazu, a nie jej pomijania. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy chodzi o ocenę legalności zgromadzonych materiałów, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Art. 241 KPK sam w sobie nie daje takiego uprawnienia. Rozciąga on jedynie przepisy o kontroli i utrwalaniu rozmów na korespondencję elektroniczną, więc konieczne jest spełnienie wszystkich warunków przewidzianych w tym rozdziale.
Oznacza, że przepisy o kontroli rozmów stosuje się z uwzględnieniem specyfiki danego środka przekazu. Część norm stosuje się wprost, część z modyfikacjami, a niektóre mogą okazać się nieprzydatne.
Przepis obejmuje inne rozmowy oraz przekazy informacji utrwalane przy użyciu środków technicznych, wprost wymieniając korespondencję przesyłaną pocztą elektroniczną.
Nie. Poczta elektroniczna jest wskazana jako przykład, a przepis mówi ogólnie o innych rozmowach lub przekazach informacji utrwalanych technicznie.
Ocena procesowej przydatności takich materiałów zależy od okoliczności konkretnej sprawy i innych przepisów Kodeksu postępowania karnego. W razie wątpliwości warto skonsultować sprawę z prawnikiem.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI