Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 237.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.Po wszczęciu postępowania sąd na wniosek prokuratora może zarządzić kontrolę i utrwalanie treści rozmów telefonicznych w celu wykrycia i uzyskania dowodów dla toczącego się postępowania lub zapobieżenia popełnieniu nowego przestępstwa.

§ 2.W wypadkach niecierpiących zwłoki kontrolę i utrwalanie treści rozmów telefonicznych może zarządzić prokurator, który jest obowiązany zwrócić się w terminie 3 dni do sądu z wnioskiem o zatwierdzenie postanowienia. Sąd wydaje postanowienie w przedmiocie wniosku w terminie 5 dni na posiedzeniu bez udziału stron. W wypadku niezatwierdzenia postanowienia prokuratora sąd w postanowieniu wydanym w przedmiocie wniosku zarządza zniszczenie wszystkich utrwalonych zapisów. Zaskarżenie postanowienia wstrzymuje jego wykonanie.

§ 3.Kontrola i utrwalanie treści rozmów telefonicznych są dopuszczalne tylko wtedy, gdy toczące się postępowanie lub uzasadniona obawa popełnienia nowego przestępstwa dotyczy:

1)zabójstwa;

2)narażenia na niebezpieczeństwo powszechne lub sprowadzenia katastrofy;

3)handlu ludźmi;

4)uprowadzenia osoby;

5)wymuszania okupu;

6)uprowadzenia statku powietrznego lub wodnego;

7)rozboju, kradzieży rozbójniczej lub wymuszenia rozbójniczego;

8)zamachu na niepodległość lub integralność państwa;

9)zamachu na konstytucyjny ustrój państwa lub jego naczelne organy, albo na jednostkę Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;

10)szpiegostwa lub ujawnienia informacji niejawnych o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”;

11)gromadzenia broni, materiałów wybuchowych lub radioaktywnych;

12)fałszowania oraz obrotu fałszywymi pieniędzmi, środkami lub instrumentami płatniczymi albo zbywalnymi dokumentami uprawniającymi do otrzymania sumy pieniężnej, towaru, ładunku albo wygranej rzeczowej albo zawierającymi obowiązek wpłaty kapitału, odsetek, udziału w zyskach lub stwierdzenie uczestnictwa w spółce;

12a)podrabiania lub przerabiania faktur lub używania faktur podrobionych lub przerobionych w zakresie okoliczności faktycznych mogących mieć znaczenie dla określenia wysokości należności publicznoprawnej lub jej zwrotu albo zwrotu innej należności o charakterze podatkowym oraz wystawiania i używania faktur poświadczających nieprawdę co do okoliczności faktycznych mogących mieć znaczenie dla określenia wysokości należności publicznoprawnej lub jej zwrotu albo zwrotu innej należności o charakterze podatkowym;

13)wytwarzania, przetwarzania, obrotu i przemytu środków odurzających, prekursorów, środków zastępczych lub substancji psychotropowych;

14)zorganizowanej grupy przestępczej;

15)mienia znacznej wartości;

16)użycia przemocy lub groźby bezprawnej w związku z postępowaniem karnym;

16a)składania fałszywych zeznań oraz przedstawienia przez biegłego, rzeczoznawcę lub tłumacza fałszywej opinii, ekspertyzy lub tłumaczenia;

16b)fałszywego oskarżenia innej osoby o popełnienie przestępstwa, przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego;

16c)tworzenia fałszywych dowodów lub innych podstępnych zabiegów, kierujących przeciwko innej osobie ściganie o przestępstwo, przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe albo podejmowania takich zabiegów w toku postępowania;

16d)zatajenia dowodów niewinności osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa, przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego;

16e)zawiadomienia organu powołanego do ścigania o niepopełnionym przestępstwie lub przestępstwie skarbowym;

16f)poplecznictwa;

16g)niezawiadomienia o przestępstwie;

17)łapownictwa i płatnej protekcji;

18)stręczycielstwa, kuplerstwa i sutenerstwa;

19)przestępstw określonych w rozdziale XVI ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872) oraz w art. 5– 8 Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego, sporządzonego w Rzymie dnia 17 lipca 1998 r. (Dz. U. z 2003 r. poz. 708 oraz z 2018 r. poz. 1753), zwanego dalej „Statutem”.

§ 3a.Kontrola i utrwalanie treści rozmów telefonicznych są dopuszczalne również w celu ujawnienia mienia zagrożonego przepadkiem, o którym mowa w art. 45 § 2 Kodeksu karnego albo art. 33 § 2 Kodeksu karnego skarbowego.

§ 4.Kontrola i utrwalanie treści rozmów telefonicznych są dopuszczalne w stosunku do osoby podejrzanej, oskarżonego oraz w stosunku do pokrzywdzonego lub innej osoby, z którą może się kontaktować oskarżony albo która może mieć związek ze sprawcą lub z grożącym przestępstwem.

§ 5.Urzędy i instytucje prowadzące działalność telekomunikacyjną oraz przedsiębiorca telekomunikacyjny w rozumieniu ustawy z dnia 12 lipca 2024 r. – Prawo komunikacji elektronicznej, obowiązani są umożliwić wykonanie postanowienia sądu lub prokuratora w zakresie przeprowadzenia kontroli rozmów telefonicznych oraz zapewnić rejestrowanie faktu przeprowadzenia takiej kontroli.

§ 6.Prawo odtwarzania zapisów ma sąd lub prokurator, a w wypadkach niecierpiących zwłoki, za zgodą sądu lub prokuratora, także Policja.

§ 7.Prawo zapoznawania się z rejestrem przeprowadzonych kontroli rozmów telefonicznych ma sąd, a w postępowaniu przygotowawczym – prokurator.

§ 8.(uchylony)

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 237 KPK reguluje kontrolę i utrwalanie treści rozmów telefonicznych, czyli czynności pozwalające uzyskiwać i zapisywać rozmowy na potrzeby postępowania karnego. Co do zasady po wszczęciu postępowania sąd może zarządzić taką kontrolę na wniosek prokuratora, aby wykryć i uzyskać dowody albo zapobiec popełnieniu nowego przestępstwa. W sytuacji niecierpiącej zwłoki kontrolę może zarządzić prokurator, lecz ma obowiązek w ciągu 3 dni wystąpić do sądu o zatwierdzenie swojego postanowienia. Jeżeli sąd nie zatwierdzi postanowienia prokuratora, nakazuje zniszczenie wszystkich utrwalonych zapisów, a zaskarżenie tego rozstrzygnięcia wstrzymuje jego wykonanie.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Kontrola rozmów na podstawie Art. 237 KPK nie jest dopuszczalna w każdej sprawie karnej, lecz tylko w sprawach lub przy uzasadnionej obawie popełnienia nowego przestępstwa wskazanego w § 3. Katalog obejmuje między innymi zabójstwo, handel ludźmi, uprowadzenie osoby, rozbój, przestępstwa narkotykowe, działalność zorganizowanej grupy przestępczej, łapownictwo oraz wskazane przestępstwa przeciwko postępowaniu karnemu. Przepis pozwala objąć kontrolą osobę podejrzaną, oskarżonego, pokrzywdzonego, a także inną osobę, z którą oskarżony może się kontaktować lub która może mieć związek ze sprawcą albo grożącym przestępstwem. Dodatkowo § 3a pozwala prowadzić kontrolę w celu ujawnienia mienia zagrożonego przepadkiem, o którym mowa w przepisach Kodeksu karnego lub Kodeksu karnego skarbowego.

Przykład zastosowania

Przykładowo, w postępowaniu dotyczącym rozboju prokurator może wystąpić do sądu o zarządzenie kontroli rozmów osoby podejrzanej, gdy ma to służyć uzyskaniu dowodów w tej sprawie. Sąd ocenia wniosek i może wydać postanowienie o kontroli, ponieważ rozbój został wymieniony w katalogu z § 3 Art. 237 KPK. Gdy sytuacja jest niecierpiąca zwłoki, prokurator może zarządzić kontrolę przed uzyskaniem rozstrzygnięcia sądu, ale musi następnie w ustawowym terminie zwrócić się o jej zatwierdzenie. Przedsiębiorca telekomunikacyjny ma obowiązek umożliwić wykonanie postanowienia oraz zapewnić rejestrowanie faktu przeprowadzenia kontroli.

Częste nieporozumienia lub błędy

Błędem jest założenie, że sam fakt prowadzenia postępowania karnego wystarcza do zastosowania kontroli rozmów telefonicznych. Art. 237 KPK wymaga, aby sprawa lub uzasadniona obawa dotyczyły jednego z przestępstw wyraźnie wymienionych w § 3, albo aby kontrola służyła ujawnieniu określonego mienia zagrożonego przepadkiem. Nie należy też utożsamiać zarządzenia prokuratora w nagłym przypadku z ostatecznym rozstrzygnięciem, ponieważ konieczne jest zwrócenie się do sądu o zatwierdzenie, a brak zatwierdzenia prowadzi do zniszczenia zapisów. Zapisów może odtwarzać sąd lub prokurator, a Policja tylko w wypadkach niecierpiących zwłoki i za zgodą sądu albo prokuratora; w indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy sąd może zarządzić kontrolę rozmów telefonicznych?

Po wszczęciu postępowania sąd może to zrobić na wniosek prokuratora, aby wykryć i uzyskać dowody lub zapobiec nowemu przestępstwu. Musi chodzić o sprawę wskazaną w § 3 Art. 237 KPK.

Czy prokurator może sam zarządzić kontrolę rozmów?

Tak, ale tylko w wypadkach niecierpiących zwłoki. W ciągu 3 dni prokurator musi wystąpić do sądu o zatwierdzenie postanowienia.

Co dzieje się, gdy sąd nie zatwierdzi kontroli zarządzonej przez prokuratora?

Sąd zarządza zniszczenie wszystkich utrwalonych zapisów. Zaskarżenie postanowienia wstrzymuje jego wykonanie.

Czy kontrola może objąć osobę inną niż podejrzany?

Tak. Może objąć także pokrzywdzonego lub osobę, z którą oskarżony może się kontaktować albo która może mieć związek ze sprawcą lub grożącym przestępstwem.

Kto może odtwarzać utrwalone rozmowy?

Prawo odtwarzania zapisów ma sąd lub prokurator. Policja może je odtwarzać w wypadkach niecierpiących zwłoki, za zgodą sądu albo prokuratora.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI