Art. 232b.

Co stanowi przepis

Art. 232b KPK wprowadza szczególny tryb postępowania z przedmiotami zajętymi w toku postępowania karnego w czasie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Zgodnie z § 1 przedmioty, które mają znaczenie dla zdrowia lub bezpieczeństwa publicznego, można nieodpłatnie przekazać podmiotom leczniczym, Państwowej Straży Pożarnej, Siłom Zbrojnym Rzeczypospolitej Polskiej, Policji, Straży Granicznej oraz instytucjom państwowym i samorządowym. Przepis nakazuje przy tym odpowiednie stosowanie art. 192 Kodeksu karnego wykonawczego, co porządkuje techniczną stronę wydania rzeczy. Paragraf 2 wskazuje, kto decyduje o takim przekazaniu: w postępowaniu przygotowawczym postanowienie wydaje prokurator, a po wniesieniu aktu oskarżenia - sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Paragraf 3 przewiduje, że na takie postanowienie przysługuje zażalenie, jednak jego wniesienie nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Stosowanie art. 232b KPK wymaga spełnienia kilku przesłanek jednocześnie. Po pierwsze, musi obowiązywać stan zagrożenia epidemicznego albo stan epidemii - poza tymi okresami przepis nie znajduje zastosowania. Po drugie, chodzi wyłącznie o przedmioty już zajęte w związku z postępowaniem karnym, a nie o dowolne mienie. Po trzecie, przedmioty te muszą mieć znaczenie dla zdrowia lub bezpieczeństwa publicznego, a więc być realnie przydatne w walce z zagrożeniem epidemicznym lub w zapewnieniu bezpieczeństwa. Wreszcie, odbiorcą może być tylko podmiot z katalogu wskazanego w § 1, a decyzję podejmuje organ właściwy na danym etapie postępowania.

Przykład

W toku śledztwa dotyczącego oszustwa prokurator zajmuje w magazynie kilkadziesiąt tysięcy maseczek ochronnych i opakowań środków dezynfekcyjnych, które miały być sprzedawane po zawyżonych cenach. W czasie trwającego stanu epidemii towar ten jest realnie potrzebny placówkom medycznym, a jednocześnie ma ograniczony termin przydatności i zajmuje przestrzeń w depozycie. Prokurator wydaje postanowienie o nieodpłatnym przekazaniu części zajętych przedmiotów szpitalowi oraz jednostce Państwowej Straży Pożarnej. Osoba, u której dokonano zajęcia, może złożyć zażalenie, ale przekazanie zostanie wykonane niezależnie od tego, ponieważ zażalenie nie wstrzymuje wykonania postanowienia.

Częste nieporozumienia

Najczęstszy błąd polega na przekonaniu, że art. 232b KPK pozwala rozdysponować dowolne zajęte rzeczy - tymczasem przepis dotyczy tylko przedmiotów mających znaczenie dla zdrowia lub bezpieczeństwa publicznego. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie przekazania jako formy przepadku lub rozstrzygnięcia o własności; jest to instytucja o charakterze doraźnym, wprowadzona na czas szczególnych stanów. Mylące bywa też przekonanie, że złożenie zażalenia automatycznie zablokuje wydanie rzeczy, podczas gdy § 3 wprost stanowi inaczej. Zdarza się również pomijanie zmiany organu decyzyjnego po wniesieniu aktu oskarżenia, gdy właściwy staje się sąd, a nie prokurator. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy rozważane jest zaskarżenie postanowienia lub dochodzenie roszczeń związanych z przekazanym mieniem, warto skonsultować się z prawnikiem.