Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 232a.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.Przedmioty i substancje stwarzające niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia, a w szczególności broń, amunicję, materiały wybuchowe lub łatwopalne, materiały radioaktywne, substancje trujące, duszące lub parzące, środki odurzające, substancje psychotropowe lub ich preparaty oraz prekursory kategorii 1, a także wyroby tytoniowe i napoje alkoholowe, przechowuje się w miejscu i w sposób zapewniający ich należyte zabezpieczenie.

§ 2.Jeżeli dla zapewnienia prawidłowego toku postępowania wystarczające jest przechowywanie próbek w ilości niezbędnej do przeprowadzenia badań przedmiotów lub substancji, o których mowa w § 1, sąd właściwy do rozpoznania sprawy lub referendarz sądowy na wniosek prokuratora, niezwłocznie zarządza zniszczenie w całości lub w części pozostałych ilości przedmiotów lub substancji zbędnych do przeprowadzenia badań.

§ 3.Jeżeli sąd lub referendarz sądowy zarządził zniszczenie w części przedmiotów lub substancji, o których mowa w § 1, wskazuje jednocześnie w postanowieniu miejsce i czas przechowywania ich pozostałej części w ilości niezbędnej do przeprowadzenia badań.

§ 4.Przedmioty i substancje stwarzające bezpośrednie niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia przez możliwość eksplozji materiałów wybuchowych lub łatwopalnych, innego gwałtownego wyzwolenia energii, rozprzestrzeniania się substancji trujących, duszących lub parzących, wyzwolenia energii jądrowej lub promieniowania jonizującego albo których przechowywanie w niezmienionym stanie nie jest możliwe, można zniszczyć przed wydaniem postanowienia, o którym mowa w § 2.

§ 5.Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, podmioty uprawnione do przechowywania oraz zniszczenia przedmiotów i substancji, o których mowa w § 1, oraz ich próbek, szczegółowe warunki, sposób oraz miejsca ich przechowywania, a także warunki i sposób ich zniszczenia, mając na uwadze potrzebę zapewnienia prawidłowego toku postępowania i jego koszty.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 232a KPK reguluje sposób postępowania z przedmiotami i substancjami, które mogą stwarzać niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia. W § 1 wskazano przykładowo broń, amunicję, materiały wybuchowe i łatwopalne, substancje radioaktywne, trujące, duszące lub parzące, a także środki odurzające, substancje psychotropowe, prekursory kategorii 1, wyroby tytoniowe oraz napoje alkoholowe. Takie przedmioty i substancje muszą być przechowywane w miejscu i w sposób zapewniający ich należyte zabezpieczenie. Jeżeli dla prawidłowego toku postępowania wystarczają próbki potrzebne do badań, sąd właściwy do rozpoznania sprawy albo referendarz sądowy, na wniosek prokuratora, niezwłocznie zarządza zniszczenie pozostałej, zbędnej ilości. Rozporządzenie Rady Ministrów ma określić podmioty uprawnione do przechowywania i niszczenia tych rzeczy, a także szczegółowe warunki, sposób i miejsca wykonywania tych czynności.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 232a KPK znajduje zastosowanie, gdy w postępowaniu karnym zabezpieczono przedmioty lub substancje należące do kategorii wskazanych w § 1. Istotne jest ich niebezpieczne właściwości albo szczególny charakter wymagający właściwego zabezpieczenia. Zniszczenie całości lub części rzeczy na podstawie § 2 jest możliwe tylko wtedy, gdy zachowanie próbek w ilości niezbędnej do badań wystarcza dla prawidłowego toku postępowania. Decyzja wymaga wniosku prokuratora i jest wydawana przez sąd właściwy do rozpoznania sprawy albo referendarza sądowego. Gdy zniszczenie obejmuje jedynie część rzeczy, postanowienie powinno jednocześnie wskazywać miejsce i czas przechowywania zachowanej części próbek.

Przykład zastosowania

W toku postępowania zabezpieczono dużą ilość substancji, która wymaga szczególnych warunków przechowywania ze względu na zagrożenie dla zdrowia. Po pobraniu ilości potrzebnej do przeprowadzenia badań prokurator może wystąpić o zniszczenie pozostałej części, jeśli nie jest ona potrzebna dla prawidłowego toku sprawy. Sąd albo referendarz sądowy może wtedy niezwłocznie zarządzić zniszczenie zbędnej ilości i określić, gdzie oraz jak długo mają być przechowywane zachowane próbki. Jeżeli substancja stwarza bezpośrednie zagrożenie, na przykład z powodu możliwości eksplozji lub rozprzestrzenienia się substancji trującej, może zostać zniszczona jeszcze przed wydaniem postanowienia z § 2.

Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Art. 232a KPK nie oznacza, że każdy zabezpieczony przedmiot może zostać zniszczony wyłącznie dlatego, że jego przechowywanie jest niewygodne lub kosztowne. W przypadku zniszczenia na podstawie § 2 konieczne jest ustalenie, że dla badań i prawidłowego toku postępowania wystarczą zachowane próbki. Nie należy też utożsamiać zwykłego niebezpiecznego charakteru rzeczy z bezpośrednim zagrożeniem opisanym w § 4, które pozwala na zniszczenie przed wydaniem postanowienia. Przy częściowym zniszczeniu nie można pominąć wskazania w postanowieniu miejsca i czasu przechowywania pozostałej części. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czego dotyczy art. 232a KPK?

Przepis dotyczy przechowywania i niszczenia niebezpiecznych przedmiotów oraz substancji zabezpieczonych w postępowaniu karnym.

Czy można zniszczyć wszystkie zabezpieczone substancje?

Tak, jeżeli dla prawidłowego toku postępowania wystarczają próbki potrzebne do badań. Zniszczenie zarządza sąd albo referendarz sądowy na wniosek prokuratora.

Kiedy można zniszczyć substancję przed wydaniem postanowienia?

Jest to możliwe, gdy substancja lub przedmiot stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia albo nie może być przechowywany w niezmienionym stanie.

Co musi zawierać decyzja o częściowym zniszczeniu?

Postanowienie powinno wskazywać miejsce i czas przechowywania pozostawionej części przedmiotów lub substancji, potrzebnej do badań.

Kto określa szczegółowe zasady przechowywania i niszczenia?

Szczegółowe warunki, sposób i miejsca przechowywania oraz niszczenia ma określić Rada Ministrów w rozporządzeniu.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI