Art. 225.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 225 KPK określa sposób postępowania z pismami i innymi dokumentami ujawnionymi przy zatrzymaniu rzeczy albo przeszukaniu. Jeżeli uprawniona osoba oświadczy, że dokument zawiera informacje niejawne, tajemnicę zawodową lub inną prawnie chronioną tajemnicę albo ma charakter osobisty, organ nie powinien go odczytywać. Dokument ma być niezwłocznie przekazany prokuratorowi lub sądowi w opieczętowanym opakowaniu. Reguła ta obejmuje też dokumentację psychiatryczną, którą zgodnie z § 4 przekazuje się z zachowaniem tych rygorów. Przepis odrębnie chroni materiały obejmujące okoliczności związane z wykonywaniem funkcji obrońcy.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Mechanizm z § 1 uruchamia oświadczenie kierownika instytucji państwowej albo samorządowej lub osoby, u której przeprowadza się czynność. Należy przy tym odróżnić rodzaje informacji wymienione w przepisie, ponieważ § 2 wprowadza wyraźne wyjątki. Tryb opieczętowania nie obowiązuje wobec dokumentów z informacjami niejawnymi o klauzuli zastrzeżone lub poufne ani wobec dokumentów dotyczących tajemnic, gdy ich posiadaczem jest osoba podejrzana o przestępstwo. Ten wyjątek odnosi się również do dokumentów osobistych, jeżeli osoba podejrzana jest ich posiadaczem, autorem lub adresatem. Natomiast oświadczenie obrońcy o związku dokumentów z obroną prowadzi do pozostawienia ich tej osobie bez zapoznawania się z treścią lub wyglądem.

Przykład zastosowania

Podczas przeszukania w urzędzie odnaleziono dokument, co do którego kierownik instytucji oświadcza, że zawiera informacje objęte tajemnicą zawodową. Funkcjonariusz przeprowadzający czynność nie odczytuje dokumentu, lecz umieszcza go w opieczętowanym opakowaniu i niezwłocznie przekazuje prokuratorowi albo sądowi. Jeżeli jednak posiadaczem dokumentu o wskazanym rodzaju tajemnicy byłaby osoba podejrzana o popełnienie przestępstwa, § 2 wyłącza ten tryb. Inaczej wygląda sytuacja obrońcy: po jego oświadczeniu materiał związany z wykonywaniem obrony pozostaje u niego bez oglądania przez organ.

Częste nieporozumienia i błędy

Nie należy utożsamiać samego oświadczenia z rozstrzygnięciem o ostatecznym zatrzymaniu dokumentu. W przypadku osoby niebędącej obrońcą, gdy jej oświadczenie o związku z wykonywaniem funkcji obrońcy budzi wątpliwości, dokument trafia do sądu. Sąd po zapoznaniu się z dokumentami może je w całości albo części zwrócić albo postanowić o zatrzymaniu ich dla celów postępowania. Nie każdy dokument nazwany osobistym lub objętym tajemnicą jest objęty identycznym rozwiązaniem, ponieważ znaczenie ma jego rodzaj oraz status posiadacza wskazany w § 2. Art. 225 KPK reguluje sam sposób obchodzenia się z dokumentami w tej czynności, a w indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.