Co dokładnie stanowi przepis
Art. 218b KPK jest tak zwanym przepisem delegacyjnym, czyli upoważnieniem do wydania aktu wykonawczego. Nakłada on na Ministra Sprawiedliwości obowiązek określenia w drodze rozporządzenia dwóch grup zagadnień technicznych. Pierwsza dotyczy sposobu technicznego przygotowania systemów i sieci służących do przekazywania informacji, tak aby możliwe było gromadzenie danych, o których mowa w art. 218 § 1 KPK, niestanowiących treści rozmowy telefonicznej ani innego przekazu informacji. Druga obejmuje sposoby zabezpieczania danych informatycznych wskazanych w art. 218 § 1 i art. 218a § 1 KPK oraz treści, o których mowa w art. 218a § 3 KPK, zarówno w urządzeniach zawierających te dane, jak i w systemach oraz na informatycznych nośnikach danych. Rozporządzenie nie jest wydawane samodzielnie - wymagane jest porozumienie z ministrem właściwym do spraw łączności, ministrem właściwym do spraw informatyzacji, Ministrem Obrony Narodowej oraz ministrem właściwym do spraw wewnętrznych.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis nie jest stosowany bezpośrednio wobec stron postępowania karnego, lecz kształtuje ramy działania organów oraz podmiotów obsługujących sieci i systemy teleinformatyczne. Znaczenie praktyczne uzyskuje wtedy, gdy sąd lub prokurator korzysta z uprawnień przewidzianych w art. 218 i art. 218a KPK, a więc żąda wydania danych albo zabezpieczenia danych informatycznych czy treści. Art. 218b KPK wyznacza jednocześnie kierunek, jakim ma się kierować organ wydający rozporządzenie: konieczność ochrony danych i treści przed utratą, zniekształceniem oraz nieuprawnionym ujawnieniem. Gdy zabezpieczenie łączy się z obowiązkiem uniemożliwienia dostępu do danych lub treści, akt wykonawczy ma dodatkowo uwzględniać ochronę przed nieuprawnionym dostępem i ujawnieniem, a w razie usunięcia treści - przed ich nieuprawnionym odzyskaniem.
Przykład zastosowania
Prokurator prowadzący postępowanie w sprawie oszustwa internetowego zwraca się do dostawcy usług o zabezpieczenie danych informatycznych zgromadzonych na serwerze. Dostawca musi wykonać to zabezpieczenie w sposób odpowiadający standardom określonym w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 218b KPK, tak aby dane nie uległy zniekształceniu ani nie trafiły do osób nieuprawnionych. Jeżeli zabezpieczenie łączy się z zakazem dostępu do tych danych, konieczne jest zastosowanie rozwiązań uniemożliwiających ich odczyt przez osoby postronne. Dzięki temu materiał zachowuje wartość dowodową i może zostać wykorzystany w dalszym toku sprawy.
Częste nieporozumienia
Błędem jest odczytywanie art. 218b KPK jako samodzielnej podstawy do żądania danych - podstawy takie zawierają art. 218 i art. 218a KPK, a komentowany przepis reguluje wyłącznie kwestie techniczne. Mylące bywa też przekonanie, że rozporządzenie obejmuje treść rozmów telefonicznych; w zakresie przygotowania systemów mowa jest wyraźnie o danych niestanowiących treści przekazu. Nie jest również trafne twierdzenie, że Minister Sprawiedliwości działa tu w pełni samodzielnie, skoro ustawa wymaga porozumienia z czterema innymi organami. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena prawidłowości zabezpieczenia danych zależy od okoliczności konkretnego postępowania.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.