Art. 208.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 208 KPK określa zasady dotyczące oględzin lub badań ciała, jeżeli czynności te mogą wywołać u badanej osoby uczucie wstydu. Zasadą jest, że czynność powinna zostać przeprowadzona przez osobę tej samej płci co osoba poddawana oględzinom albo badaniu. Przepis przewiduje wyjątek od tej zasady, gdy zapewnienie osoby tej samej płci łączyłoby się ze szczególnymi trudnościami. Jednocześnie ogranicza obecność innych osób odmiennej płci, dopuszczając ją wyłącznie wtedy, gdy jest konieczna. Regulacja ma więc chronić godność i intymność osoby, wobec której wykonuje się wskazane czynności procesowe.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 208 KPK stosuje się wtedy, gdy planowane oględziny lub badanie dotyczą ciała i ze względu na swój charakter mogą powodować uczucie wstydu. Decydujące znaczenie ma możliwość wystąpienia takiego uczucia, a nie to, czy osoba badana faktycznie je zgłosiła. Przepis nie odnosi się do każdej czynności prowadzonej wobec człowieka, lecz do oględzin lub badań ciała o wskazanym, intymnym charakterze. Osoba wykonująca czynność powinna co do zasady być tej samej płci co osoba badana. Odstępstwo jest możliwe tylko wtedy, gdy występują szczególne trudności związane z zachowaniem tej zasady.

Przykład codziennego zastosowania

W toku postępowania karnego może powstać potrzeba przeprowadzenia oględzin ciała osoby, jeżeli czynność ma znaczenie dla ustalenia okoliczności sprawy. Gdy oględziny mogą wywołać wstyd, zgodnie z art. 208 KPK powinny zostać wykonane przez osobę tej samej płci. Jeżeli w danej sytuacji zapewnienie takiej osoby wiązałoby się ze szczególnymi trudnościami, przepis pozwala na odstąpienie od tej reguły. Obecność dodatkowej osoby odmiennej płci nie jest jednak swobodnie dopuszczalna, ponieważ może nastąpić tylko wtedy, gdy jest konieczna.

Częste nieporozumienia lub błędy

Art. 208 KPK nie ustanawia bezwzględnego zakazu udziału osób odmiennej płci przy każdej czynności dotyczącej ciała. Przepis mówi o oględzinach lub badaniach, które mogą wywołać uczucie wstydu, dlatego jego zastosowanie zależy od charakteru konkretnej czynności. Nie oznacza też, że obecność osoby odmiennej płci jest dopuszczalna dla wygody organizacyjnej lub bez uzasadnienia. Wyjątek dotyczący osoby przeprowadzającej czynność wymaga szczególnych trudności, natomiast obecność innych osób odmiennej płci wymaga konieczności. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.