Co dokładnie stanowi przepis
Art. 192 KPK reguluje niektóre oględziny i badania pokrzywdzonego oraz świadka wykonywane dla celów dowodowych. Zgodnie z § 1 pokrzywdzony nie może sprzeciwić się oględzinom i badaniom, które nie są połączone z zabiegiem chirurgicznym ani obserwacją w zakładzie leczniczym, jeżeli od jego stanu zdrowia zależy karalność czynu. W § 2 przewidziano, że sąd lub prokurator może zarządzić przesłuchanie świadka z udziałem biegłego lekarza albo biegłego psychologa, gdy pojawi się wątpliwość dotycząca stanu psychicznego świadka, jego rozwoju umysłowego, zdolności postrzegania lub odtwarzania postrzeżeń. Świadek nie może sprzeciwić się takiemu przesłuchaniu. Jednocześnie § 3 wyłącza stosowanie § 1 i 2 wobec osób, które odmówiły zeznań albo zostały z nich zwolnione na podstawie wskazanych w przepisie regulacji.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 192 § 1 KPK ma zastosowanie wtedy, gdy ustalenie stanu zdrowia pokrzywdzonego wpływa na ocenę, czy czyn jest karalny. Przepis obejmuje tylko oględziny i badania niepołączone z zabiegiem chirurgicznym lub obserwacją w zakładzie leczniczym. Art. 192 § 2 KPK dotyczy natomiast świadka, co do którego istnieją wątpliwości wpływające na możliwość prawidłowego odebrania i oceny jego relacji. Zarządzenie przesłuchania z udziałem biegłego należy do sądu albo prokuratora i wymaga wystąpienia wskazanych wątpliwości. § 4 pozwala dodatkowo, za zgodą świadka, poddać go oględzinom ciała oraz badaniu lekarskiemu lub psychologicznemu dla celów dowodowych.
Przykład zastosowania
Przykładowo, w postępowaniu dotyczącym pobicia stan zdrowia pokrzywdzonego może mieć znaczenie dla ustalenia karalności czynu. W takiej sytuacji art. 192 § 1 KPK pozwala przeprowadzić oględziny lub badanie lekarskie, które nie wiążą się z zabiegiem chirurgicznym ani obserwacją w zakładzie leczniczym. Jeżeli przesłuchiwany świadek ma trudność z odtworzeniem tego, co widział, prokurator albo sąd może zarządzić jego przesłuchanie z udziałem biegłego lekarza lub psychologa. Gdy świadek wyrazi zgodę, może też zostać poddany oględzinom ciała lub badaniu dla celów dowodowych na podstawie § 4.
Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu
Art. 192 KPK nie oznacza, że każdy pokrzywdzony może być poddany dowolnemu badaniu bez możliwości sprzeciwu. Brak możliwości sprzeciwu z § 1 dotyczy wyłącznie sytuacji, w której karalność czynu zależy od stanu zdrowia pokrzywdzonego, oraz badań o wskazanym w przepisie zakresie. Innym błędem jest utożsamianie przesłuchania świadka z udziałem biegłego z automatycznym badaniem psychologicznym świadka, ponieważ § 2 mówi o udziale biegłego w przesłuchaniu. Należy także uwzględnić wyjątek z § 3 dotyczący osób uprawnionych do odmowy zeznań lub zwolnionych od ich składania. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.