Co dokładnie stanowi przepis
Art. 188 KPK określa, w jaki sposób świadek składa przyrzeczenie w postępowaniu karnym. Co do zasady świadek powtarza za sędzią słowa przyrzeczenia, w których potwierdza świadomość znaczenia swoich słów oraz odpowiedzialności przed prawem. Przyrzeka również, że będzie mówić szczerą prawdę i nie ukryje tego, co jest mu wiadome. W czasie składania przyrzeczenia stoją wszystkie obecne osoby, także sędziowie. Osoba niema lub głucha składa przyrzeczenie przez podpisanie jego tekstu, a świadkowi, który przyrzekał już w tej samej sprawie, sąd co do zasady jedynie przypomina treść przyrzeczenia.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie przy przesłuchaniu osoby występującej w sprawie karnej w charakterze świadka, gdy ma zostać od niej odebrane przyrzeczenie. Art. 188 KPK reguluje przede wszystkim formalną czynność złożenia przyrzeczenia przed sądem. Ma on znaczenie także wtedy, gdy świadek jest przesłuchiwany ponownie w tej samej sprawie i wcześniej już złożył przyrzeczenie. W takiej sytuacji sąd przypomina świadkowi przyrzeczenie, chyba że uzna, iż należy odebrać je ponownie. Przepis wskazuje również odrębny sposób złożenia przyrzeczenia przez osoby nieme i głuche, polegający na podpisaniu tekstu przyrzeczenia.
Przykład zastosowania
Świadek zostaje wezwany do sądu, aby opowiedzieć o okolicznościach zdarzenia istotnego dla sprawy karnej. Przed rozpoczęciem przesłuchania sędzia odbiera od niego przyrzeczenie, a świadek stojąc powtarza wskazany tekst. Kilka miesięcy później ten sam świadek jest ponownie przesłuchiwany w tej sprawie. Sąd może wtedy przypomnieć mu wcześniej złożone przyrzeczenie, lecz może także zdecydować o jego ponownym odebraniu.
Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu
Art. 188 KPK nie określa, jakie konkretnie pytania należy zadać świadkowi ani jak oceniać wiarygodność jego zeznań. Reguluje on treść, formę i przebieg samego przyrzeczenia, a nie całość przesłuchania. Błędem byłoby uznanie, że ponowne przesłuchanie tego samego świadka zawsze wymaga ponownego złożenia przyrzeczenia, ponieważ przepis przewiduje zasadę jego przypomnienia. Nie należy też pomijać szczególnej formy przewidzianej dla osób niemych i głuchych, które składają przyrzeczenie przez podpisanie jego tekstu. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.