Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 185e.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.Jeżeli u świadka występują zaburzenia psychiczne, rozwojowe, zakłócenia zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń i zachodzi uzasadniona obawa, że przesłuchanie w innych warunkach niż wskazane w tym przepisie mogłoby wpłynąć negatywnie na jego stan psychiczny lub byłoby znacznie utrudnione, świadka przesłuchuje się tylko wówczas, gdy jego zeznania mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, i tylko raz, chyba że wyjdą na jaw istotne okoliczności, których wyjaśnienie wymaga ponownego przesłuchania, lub w razie uwzględnienia wniosku dowodowego oskarżonego, który nie miał obrońcy w czasie pierwszego przesłuchania świadka.

§ 2.Przesłuchanie przeprowadza sąd na posiedzeniu z udziałem biegłego psychologa, niepóźniej niż w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku. Prokurator, obrońca oraz pełnomocnik mają prawo wziąć udział w przesłuchaniu. Osoba wymieniona w art. 51 § 2 lub 3 lub osoba pełnoletnia wskazana przez świadka ma prawo również być obecna przy przesłuchaniu, jeżeli nie ogranicza to swobody wypowiedzi przesłuchiwanego. Na rozprawie głównej odtwarza się sporządzony zapis obrazu i dźwięku przesłuchania oraz odczytuje się protokół przesłuchania.

§ 3.Biegły psycholog biorący udział w przesłuchaniu powinien być osobą płci wskazanej przez świadka, chyba że będzie to utrudniać postępowanie.

§ 4.Jeżeli świadek ma problemy z komunikacją werbalną, przesłuchanie przeprowadza się przy wykorzystaniu komunikacji wspomagającej i alternatywnej, którymi posługuje się świadek. W przesłuchaniu bierze udział biegły mający odpowiednią wiedzę w zakresie komunikacji wspomagającej i alternatywnej.

§ 5.W odniesieniu do świadków, o których mowa w § 1, przepisów art. 185a– 185c nie stosuje się.

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 185e KPK wprowadza szczególny, ochronny tryb przesłuchania świadka, u którego występują zaburzenia psychiczne, zaburzenia rozwojowe albo zakłócenia zdolności postrzegania lub odtwarzania postrzeżeń. Zgodnie z § 1 takiego świadka przesłuchuje się wyłącznie wtedy, gdy jego zeznania mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, i co do zasady tylko jeden raz. Wyjątkiem są sytuacje, w których wyjdą na jaw istotne okoliczności wymagające ponownego przesłuchania, oraz uwzględnienie wniosku dowodowego oskarżonego, który w czasie pierwszego przesłuchania nie miał obrońcy. Paragraf 2 przewiduje, że przesłuchanie przeprowadza sąd na posiedzeniu, z udziałem biegłego psychologa, nie później niż w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku, a w czynności mogą wziąć udział prokurator, obrońca i pełnomocnik. Zapis obrazu i dźwięku odtwarza się następnie na rozprawie głównej, a protokół przesłuchania odczytuje się.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Tryb z art. 185e KPK uruchamia się wtedy, gdy stan świadka odpowiada opisowi z § 1 i jednocześnie istnieje uzasadniona obawa, że przesłuchanie w zwykłych warunkach wpłynęłoby negatywnie na jego stan psychiczny albo byłoby znacznie utrudnione. Obie te przesłanki muszą wystąpić łącznie. Przepis daje świadkowi wpływ na przebieg czynności: zgodnie z § 3 biegły psycholog powinien być osobą płci wskazanej przez świadka, chyba że utrudniałoby to postępowanie. Jeżeli świadek ma problemy z komunikacją werbalną, § 4 nakazuje prowadzić przesłuchanie przy wykorzystaniu komunikacji wspomagającej i alternatywnej, którą świadek się posługuje, z udziałem biegłego mającego w tym zakresie odpowiednią wiedzę. Paragraf 5 wyłącza wobec takich świadków stosowanie art. 185a-185c KPK.

Przykład

Świadkiem kradzieży w sklepie jest osoba dorosła z niepełnosprawnością intelektualną, która komunikuje się głównie za pomocą tablicy z symbolami. Prokurator uznaje, że jej relacja może mieć istotne znaczenie, i kieruje do sądu wniosek o przesłuchanie w trybie art. 185e KPK. Sąd wyznacza posiedzenie w ciągu 14 dni, zaprasza biegłego psychologa płci wskazanej przez świadka oraz biegłego znającego stosowany przez niego system komunikacji, a czynność jest utrwalana obrazem i dźwiękiem. Na rozprawie głównej nagranie zostaje odtworzone, dzięki czemu świadek nie musi zeznawać ponownie.

Częste nieporozumienia

Błędem jest zakładanie, że każda osoba lecząca się psychiatrycznie automatycznie podlega temu trybowi - konieczne jest wykazanie obawy o jej stan lub znacznego utrudnienia przesłuchania. Nietrafne jest też przekonanie, że zasada jednokrotnego przesłuchania jest bezwzględna, skoro sam § 1 wskazuje dwa wyjątki. Mylące bywa oczekiwanie, że przesłuchanie przeprowadzi policja lub prokurator - czynność należy do sądu. Wreszcie obecność osoby z art. 51 § 2 lub 3 albo osoby pełnoletniej wskazanej przez świadka nie jest bezwarunkowa, gdyż nie może ograniczać swobody wypowiedzi. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni realia konkretnego postępowania.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kogo dotyczy art. 185e KPK?

Świadka z zaburzeniami psychicznymi, rozwojowymi lub z zakłóceniami zdolności postrzegania albo odtwarzania postrzeżeń. Dodatkowo musi istnieć obawa o jego stan psychiczny lub ryzyko znacznego utrudnienia przesłuchania.

Czy takiego świadka można przesłuchać więcej niż raz?

Co do zasady przesłuchuje się go tylko raz. Ponowne przesłuchanie jest możliwe, gdy wyjdą na jaw istotne okoliczności wymagające wyjaśnienia albo gdy uwzględniono wniosek oskarżonego, który przy pierwszym przesłuchaniu nie miał obrońcy.

Kto przeprowadza przesłuchanie i w jakim terminie?

Przesłuchanie przeprowadza sąd na posiedzeniu z udziałem biegłego psychologa, nie później niż w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku.

Czy świadek może wybrać płeć psychologa?

Tak, zgodnie z § 3 biegły psycholog powinien być osobą płci wskazanej przez świadka, chyba że będzie to utrudniać postępowanie.

Co, jeżeli świadek nie mówi lub ma trudności w mowie?

Przesłuchanie prowadzi się przy wykorzystaniu komunikacji wspomagającej i alternatywnej, którą posługuje się świadek, z udziałem biegłego mającego odpowiednią wiedzę w tym zakresie.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy