Co dokładnie stanowi przepis
Art. 185 KPK przewiduje możliwość zwolnienia określonej osoby od złożenia zeznania albo od odpowiedzi na pytania. Dotyczy to osoby pozostającej z oskarżonym w szczególnie bliskim stosunku osobistym. Przepis nie nakazuje zwolnienia w każdym takim przypadku, lecz posługuje się sformułowaniem „można zwolnić”. Warunkiem zastosowania tej regulacji jest złożenie przez zainteresowaną osobę wniosku o zwolnienie. Zwolnienie może więc obejmować całe składanie zeznań albo tylko udzielanie odpowiedzi na pytania.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 185 KPK ma zastosowanie, gdy osoba, od której oczekiwane są zeznania lub odpowiedzi, pozostaje z oskarżonym w szczególnie bliskim stosunku osobistym. Sam przepis nie zawiera zamkniętego wyliczenia relacji, które należy uznać za szczególnie bliskie. Istotne jest zatem występowanie takiej szczególnej więzi osobistej między tą osobą a oskarżonym. Konieczne jest również, aby osoba objęta przepisem sama wniosła o zwolnienie. Bez takiego wniosku treść art. 185 KPK nie wskazuje podstawy do zastosowania opisanego zwolnienia.
Przykład zastosowania w codziennej sytuacji
W postępowaniu karnym przesłuchiwana jest osoba, która pozostaje z oskarżonym w bardzo bliskiej relacji osobistej. Podczas przesłuchania ma ona przekazać informacje dotyczące zdarzeń, o których dowiedziała się w kontakcie z oskarżonym. Osoba ta składa wniosek o zwolnienie od złożenia zeznań, wskazując na łączącą ją z oskarżonym szczególnie bliską więź. W takiej sytuacji art. 185 KPK pozwala rozważyć zwolnienie jej od zeznań. Jeżeli pytania są już zadawane, regulacja może dotyczyć także zwolnienia od odpowiedzi na konkretne pytania.
Częste nieporozumienia lub błędy
Częstym błędem jest uznawanie, że każda znajomość z oskarżonym automatycznie prowadzi do zwolnienia z zeznań. Art. 185 KPK wymaga szczególnie bliskiego stosunku osobistego, a nie jedynie zwykłego kontaktu lub ogólnej znajomości. Nieprawidłowe jest także przyjmowanie, że zwolnienie następuje bez działania osoby, której ma dotyczyć. Przepis wyraźnie wiąże tę możliwość z jej wnioskiem o zwolnienie. Należy też odróżnić zwolnienie od złożenia zeznań od zwolnienia od odpowiedzi na pytania, ponieważ art. 185 KPK obejmuje oba te zakresy.
W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.