Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 184.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.Jeżeli zachodzi uzasadniona obawa niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia, wolności albo mienia w znacznych rozmiarach świadka lub osoby dla niego najbliższej, sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, może wydać postanowienie o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości świadka, w tym danych osobowych, jeżeli nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Postępowanie w tym zakresie toczy się bez udziału stron i objęte jest tajemnicą jako informacja niejawna o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”. W postanowieniu pomija się okoliczności, o których mowa w zdaniu pierwszym.

§ 2.W razie wydania postanowienia określonego w § 1 okoliczności, o których mowa w tym przepisie, pozostają wyłącznie do wiadomości sądu i prokuratora, a gdy zachodzi konieczność – również funkcjonariusza Policji prowadzącego postępowanie. Protokół przesłuchania świadka wolno udostępniać oskarżonemu lub obrońcy tylko w sposób uniemożliwiający ujawnienie okoliczności, o których mowa w § 1.

§ 3.Świadka przesłuchuje prokurator, a także sąd, który może zlecić wykonanie tej czynności sędziemu wyznaczonemu ze swojego składu – w miejscu i w sposób uniemożliwiający ujawnienie okoliczności, o których mowa w § 1. W przesłuchaniu świadka przez sąd lub sędziego wyznaczonego mają prawo wziąć udział prokurator, oskarżony i jego obrońca. Przepis art. 396 § 3 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

§ 4.W razie przesłuchania świadka przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie tej czynności na odległość, w protokole czynności z udziałem specjalistów należy wskazać ich imiona, nazwiska, specjalności i rodzaj wykonywanej czynności. Przepisu art. 205 § 3 nie stosuje się.

§ 5.Na postanowienie w sprawie zachowania w tajemnicy okoliczności, o których mowa w § 1, świadkowi i oskarżonemu, a w postępowaniu przed sądem także prokuratorowi, przysługuje w terminie 3 dni zażalenie. Zażalenie na postanowienie prokuratora rozpoznaje sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Postępowanie dotyczące zażalenia toczy się bez udziału stron i jest objęte tajemnicą jako informacja niejawna o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”.

§ 6.W razie uwzględnienia zażalenia protokół przesłuchania świadka podlega zniszczeniu; o zniszczeniu protokołu należy uczynić wzmiankę w aktach sprawy.

§ 7.Świadek może, do czasu zamknięcia przewodu sądowego przed sądem pierwszej instancji, wystąpić z wnioskiem o uchylenie postanowienia, o którym mowa w § 1. Na postanowienie w przedmiocie wniosku służy zażalenie. Przepis § 5 stosuje się odpowiednio. W razie uwzględnienia wniosku protokół przesłuchania świadka podlega ujawnieniu w całości.

§ 8.Jeżeli okaże się, że w czasie wydania postanowienia, o którym mowa w § 1, nie istniała uzasadniona obawa niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia, wolności albo mienia w znacznych rozmiarach świadka lub osoby dla niego najbliższej albo że świadek złożył świadomie fałszywe zeznania lub nastąpiło jego ujawnienie, prokurator w postępowaniu przygotowawczym, a w postępowaniu sądowym sąd, na wniosek prokuratora, może uchylić to postanowienie. Przepis § 5 stosuje się odpowiednio. Protokół przesłuchania świadka podlega ujawnieniu w całości.

§ 9.Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób i warunki składania wniosku o wydanie postanowienia, o którym mowa w § 1, przesłuchania świadka, co do którego wydano to postanowienie, oraz sporządzania, przechowywania i udostępniania protokołów przesłuchania tego świadka, a także dopuszczalny sposób powoływania się na jego zeznania w orzeczeniach i pismach procesowych, mając na uwadze zapewnienie właściwej ochrony tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości świadka przed nieuprawnionym ujawnieniem.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 184 KPK przewiduje możliwość zachowania w tajemnicy okoliczności, które mogłyby ujawnić tożsamość świadka, w tym jego danych osobowych. Sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, może wydać takie postanowienie, gdy istnieje uzasadniona obawa niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia, wolności albo mienia świadka lub osoby mu najbliższej. W odniesieniu do mienia przepis wymaga, aby chodziło o mienie w znacznych rozmiarach. Tajemnicą mogą być objęte tylko te informacje identyfikujące świadka, które nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Postępowanie dotyczące wydania postanowienia odbywa się bez udziału stron i stanowi informację niejawną o klauzuli „tajne” albo „ściśle tajne”, a samo postanowienie nie wskazuje chronionych okoliczności.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 184 KPK może znaleźć zastosowanie wtedy, gdy zagrożenie dla świadka lub osoby dla niego najbliższej jest uzasadnione, a nie tylko hipotetyczne. O wydaniu postanowienia decyduje sąd, natomiast w postępowaniu przygotowawczym uprawnienie to przysługuje prokuratorowi. Po wydaniu postanowienia chronione dane pozostają co do zasady wyłącznie do wiadomości sądu i prokuratora, a w razie konieczności także funkcjonariusza Policji prowadzącego postępowanie. Protokół przesłuchania może być udostępniony oskarżonemu lub obrońcy wyłącznie w formie uniemożliwiającej ujawnienie tych danych. Świadka przesłuchuje prokurator albo sąd, przy czym przesłuchanie ma odbyć się w miejscu i w sposób chroniący jego tożsamość.

Przykład zastosowania

Świadek składa zeznania w sprawie karnej i istnieją uzasadnione podstawy, aby obawiać się zagrożenia dla jego zdrowia lub wolności po ujawnieniu danych pozwalających go rozpoznać. Jeżeli informacje identyfikujące świadka nie są potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy, prokurator w postępowaniu przygotowawczym może wydać postanowienie na podstawie Art. 184 KPK. Oskarżony i jego obrońca mogą otrzymać protokół przesłuchania, lecz w wersji, z której nie można ustalić chronionych okoliczności. Gdy przesłuchanie odbywa się przed sądem lub wyznaczonym sędzią, prokurator, oskarżony i obrońca mają prawo w nim uczestniczyć, z zachowaniem ochrony danych świadka.

Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Art. 184 KPK nie oznacza, że każda osoba obawiająca się udziału w sprawie automatycznie uzyskuje ochronę tajności tożsamości. Konieczne jest stwierdzenie uzasadnionej obawy wskazanego w przepisie niebezpieczeństwa oraz ustalenie, że chronione informacje nie są istotne dla rozstrzygnięcia. Świadek i oskarżony mogą wnieść zażalenie na postanowienie w terminie 3 dni, a w postępowaniu sądowym takie uprawnienie ma również prokurator. W razie uwzględnienia zażalenia protokół przesłuchania podlega zniszczeniu, a wzmiankę o tym zamieszcza się w aktach sprawy. Świadek może także żądać uchylenia ochrony do zamknięcia przewodu sądowego przed sądem pierwszej instancji, a w określonych w ustawie sytuacjach postanowienie może zostać uchylone także z inicjatywy prokuratora lub sądu, co powoduje ujawnienie protokołu w całości. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co chroni Art. 184 KPK?

Przepis pozwala zachować w tajemnicy okoliczności umożliwiające ujawnienie tożsamości świadka, w tym jego dane osobowe. Ochrona dotyczy informacji nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Kto może utajnić dane świadka?

Postanowienie może wydać sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator. Wymaga to uzasadnionej obawy niebezpieczeństwa wskazanego w przepisie.

Czy oskarżony może zobaczyć protokół przesłuchania?

Tak, lecz protokół może być udostępniony oskarżonemu lub obrońcy tylko w sposób uniemożliwiający ujawnienie chronionych danych. W przesłuchaniu przez sąd mogą uczestniczyć oskarżony i obrońca.

Czy można zaskarżyć postanowienie o ochronie tożsamości świadka?

Świadkowi i oskarżonemu przysługuje zażalenie w terminie 3 dni. W postępowaniu przed sądem zażalenie przysługuje także prokuratorowi.

Co dzieje się po uchyleniu ochrony?

Jeżeli postanowienie zostanie uchylone w przypadkach wskazanych w ustawie, protokół przesłuchania świadka ujawnia się w całości. Gdy uwzględniono zażalenie, protokół podlega zniszczeniu.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI