Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
§ 1.Skreślenia oraz poprawki i uzupełnienia poczynione w protokole wymagają omówienia podpisanego przez osoby podpisujące protokół.
§ 2.Jeżeli protokół nie został należycie podpisany bezpośrednio po zakończeniu czynności, brakujące podpisy mogą być złożone później, ze wskazaniem daty ich złożenia i przyczyn opóźnienia.
Art. 151 KPK reguluje dwie praktyczne kwestie związane z prawidłowym sporządzaniem protokołu z czynności procesowej. Zgodnie z § 1 każde skreślenie, poprawka oraz uzupełnienie naniesione w protokole wymaga tak zwanego omówienia, czyli wyraźnej adnotacji wskazującej, co i w jakim zakresie zostało zmienione. Omówienie to musi zostać podpisane przez te same osoby, które podpisują sam protokół, a więc na przykład przez osobę przeprowadzającą czynność i osobę przesłuchiwaną. Paragraf 2 dotyczy sytuacji, w której protokół nie został należycie podpisany bezpośrednio po zakończeniu czynności - wówczas brakujące podpisy mogą zostać złożone później, ale z podaniem daty ich złożenia oraz przyczyn opóźnienia. Przepis ma zatem chronić wiarygodność dokumentu procesowego i zapobiegać jego niekontrolowanym zmianom po fakcie.
Regulacja z art. 151 KPK znajduje zastosowanie do wszystkich protokołów sporządzanych w postępowaniu karnym, zarówno w toku postępowania przygotowawczego, jak i przed sądem. Odnosi się do protokołów z przesłuchania świadka, podejrzanego, oskarżonego, biegłego, a także z innych czynności utrwalanych w tej formie. Przesłanką stosowania § 1 jest dokonanie jakiejkolwiek ingerencji w treść już zapisanego protokołu, niezależnie od tego, czy chodzi o skreślenie omyłki pisarskiej, czy o istotne uzupełnienie wypowiedzi. Przesłanką stosowania § 2 jest brak kompletu podpisów w chwili zakończenia czynności, na przykład z powodu nagłego opuszczenia miejsca czynności przez uczestnika.
Podczas przesłuchania świadka protokolant błędnie zapisał datę zdarzenia. Świadek po odczytaniu protokołu zwraca uwagę na pomyłkę, wobec czego błędny zapis zostaje skreślony, a obok wpisana zostaje właściwa data. Zgodnie z art. 151 § 1 KPK na końcu protokołu należy zamieścić omówienie tej zmiany, na przykład wskazanie, że skreślono określone słowa i wpisano nowe, po czym omówienie podpisuje zarówno przesłuchujący, jak i świadek. Gdyby świadek musiał nagle opuścić budynek i nie zdążył podpisać protokołu, jego podpis mógłby zostać złożony w późniejszym terminie, z odnotowaniem daty podpisania i przyczyny opóźnienia.
Częstym błędem jest przekonanie, że wystarczy poprawić zapis i zaparafować go jednym podpisem osoby prowadzącej czynność - przepis wymaga podpisów wszystkich osób podpisujących protokół. Innym nieporozumieniem jest zamazywanie lub usuwanie pierwotnej treści; skreślenie powinno pozostawać czytelne, aby możliwa była kontrola dokonanej zmiany. Nie jest też prawdą, że brak podpisu bezpośrednio po czynności automatycznie unieważnia protokół, skoro § 2 wprost przewiduje możliwość jego późniejszego uzupełnienia. Należy jednak pamiętać, że uzupełnienie podpisu wymaga wskazania daty i przyczyn opóźnienia, a ich pominięcie może osłabić moc dowodową dokumentu. Ocena skutków uchybień w protokole zależy od okoliczności konkretnej sprawy, dlatego w sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Tak. Art. 151 § 1 KPK wymaga, aby omówienie skreśleń, poprawek i uzupełnień podpisały wszystkie osoby podpisujące protokół, a więc również osoba przesłuchiwana.
To adnotacja wskazująca, jaka zmiana została wprowadzona i w którym miejscu protokołu. Ma umożliwić sprawdzenie, że zapis zmieniono w sposób jawny i kontrolowany.
Tak, art. 151 § 2 KPK dopuszcza złożenie brakujących podpisów później. Konieczne jest jednak wskazanie daty ich złożenia oraz przyczyn opóźnienia.
Nie jest to właściwa praktyka. Skreślenie powinno pozostać czytelne, a zmiana omówiona i podpisana, aby zachować możliwość weryfikacji pierwotnej treści.
Nie automatycznie, ponieważ przepis przewiduje możliwość uzupełnienia podpisów. Skutki uchybienia zależą od okoliczności sprawy i oceny organu procesowego.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI