Art. 149.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 149 KPK określa zasady podpisywania dokumentów sporządzanych w związku z rozprawą, posiedzeniem lub czynnością procesową. Zgodnie z § 1 protokół rozprawy oraz posiedzenia mają niezwłocznie podpisać przewodniczący i protokolant. § 2 wprowadza odrębną regułę dla stenogramu oraz jego przekładu, które podpisuje stenograf, a dodatkowo przewodniczący rozprawy albo osoba przeprowadzająca daną czynność. § 3 przewiduje sytuację, w której przewodniczący nie może złożyć podpisu pod protokołem. W takim przypadku podpis za niego składa jeden z członków składu orzekającego i musi zaznaczyć przyczynę braku podpisu przewodniczącego.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 149 KPK ma zastosowanie po sporządzeniu protokołu rozprawy albo posiedzenia, gdy dokument wymaga podpisania przez osoby wskazane w przepisie. Dotyczy również stenogramu i jego przekładu, jeżeli takie dokumenty zostały sporządzone w toku rozprawy lub czynności. Przepis rozróżnia osoby podpisujące zależnie od rodzaju dokumentu: przy protokole są to przewodniczący i protokolant, a przy stenogramie także stenograf. Szczególna reguła z § 3 działa wyłącznie wtedy, gdy przewodniczący nie może podpisać protokołu. Przepis nie wskazuje liczby dni na podpisanie dokumentu, lecz nakazuje dokonanie tego niezwłocznie.

Przykład zastosowania w codziennej sytuacji

Po rozprawie karnej protokolant sporządza protokół obejmujący przebieg posiedzenia sądu. Zgodnie z art. 149 § 1 KPK dokument powinny niezwłocznie podpisać przewodniczący oraz protokolant. Jeżeli podczas rozprawy wykonano stenogram i sporządzono jego przekład, podpis składa stenograf oraz przewodniczący rozprawy albo osoba, która przeprowadzała czynność. Gdy przewodniczący nie może podpisać protokołu, podpis może złożyć jeden z członków składu orzekającego, wskazując w dokumencie przyczynę braku podpisu przewodniczącego.

Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Nie należy utożsamiać zasad podpisywania protokołu z zasadami podpisywania stenogramu, ponieważ art. 149 KPK odmiennie wskazuje osoby właściwe dla tych dokumentów. § 3 nie pozwala, aby za przewodniczącego podpisał się protokolant lub dowolna osoba uczestnicząca w postępowaniu. Zastępczy podpis może złożyć tylko jeden z członków składu orzekającego. Przy takim podpisie konieczne jest zaznaczenie przyczyny, dla której przewodniczący nie mógł podpisać protokołu. Sam art. 149 KPK nie opisuje natomiast skutków procesowych braku podpisu ani nie określa szczegółowej treści wskazanej przyczyny. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.