Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 140.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, orzeczenia, zarządzenia, zawiadomienia i odpisy, które ustawa nakazuje doręczać stronom, doręcza się również obrońcom, pełnomocnikom i ustawowym przedstawicielom.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 140 KPK określa krąg osób, którym należy doręczać określone dokumenty procesowe. Jeżeli ustawa nakazuje doręczenie orzeczenia, zarządzenia, zawiadomienia albo odpisu stronie, dokument ten doręcza się również jej obrońcy, pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu. Przepis posługuje się słowem „również”, co wskazuje, że doręczenie tym osobom nie zastępuje doręczenia stronie. Norma obejmuje tylko dokumenty wymienione w art. 140 KPK oraz tylko takie sytuacje, w których sama ustawa przewiduje ich doręczenie stronie. Zasada ta obowiązuje, chyba że inny przepis ustawy wprowadza odmienne rozwiązanie.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 140 KPK ma zastosowanie w postępowaniu karnym, gdy istnieje obowiązek doręczenia dokumentu stronie. Konieczne jest przy tym, aby w sprawie działał obrońca, pełnomocnik albo przedstawiciel ustawowy osoby będącej stroną. Przepis nie rozstrzyga, kiedy konkretna osoba może być obrońcą, pełnomocnikiem lub przedstawicielem ustawowym, ponieważ kwestie te regulują inne przepisy. Nie wystarcza samo zainteresowanie sprawą lub nieformalne wspieranie strony, aby uzyskać dokument na podstawie art. 140 KPK. Znaczenie ma również ewentualny wyjątek wynikający z ustawy, ponieważ art. 140 KPK wyraźnie dopuszcza odmienne uregulowanie doręczeń.

Przykład codziennego zastosowania

Załóżmy, że w sprawie karnej oskarżony korzysta z pomocy obrońcy. Jeżeli inny przepis nakazuje doręczenie oskarżonemu odpisu określonego orzeczenia, art. 140 KPK oznacza, że odpis powinien otrzymać także jego obrońca. Dzięki temu obrońca może zapoznać się z treścią dokumentu równocześnie z reprezentowaną osobą i wykonywać swoje zadania procesowe. Taka sama zasada dotyczy pełnomocnika lub przedstawiciela ustawowego, jeżeli występują oni w sprawie i ustawa nie stanowi inaczej.

Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Błędem byłoby uznanie, że art. 140 KPK nakazuje doręczać obrońcy lub pełnomocnikowi każdy dokument znajdujący się w aktach sprawy. Przepis odnosi się wyłącznie do orzeczeń, zarządzeń, zawiadomień i odpisów, które ustawa nakazuje doręczać stronie. Nie wynika z niego także, że doręczenie przedstawicielowi lub pełnomocnikowi zwalnia z doręczenia dokumentu samej stronie, ponieważ ustawa przewiduje doręczenie również tym osobom. Nie należy pomijać zastrzeżenia o odmiennym uregulowaniu ustawowym, gdyż inny przepis może określać doręczenie w inny sposób. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, aby ustalić skutki konkretnego doręczenia i właściwe terminy procesowe.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy obrońca zawsze otrzymuje dokumenty doręczane oskarżonemu?

Art. 140 KPK przewiduje doręczenie obrońcy dokumentów, które ustawa nakazuje doręczać stronie, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Czy doręczenie pełnomocnikowi zastępuje doręczenie stronie?

Nie. Art. 140 KPK stanowi o doręczeniu dokumentu również pełnomocnikowi, co wskazuje na dodatkowy charakter tego doręczenia.

Jakie dokumenty obejmuje art. 140 KPK?

Przepis wymienia orzeczenia, zarządzenia, zawiadomienia i odpisy. Muszą to być dokumenty, których doręczenie stronie nakazuje ustawa.

Czy art. 140 KPK dotyczy przedstawiciela ustawowego?

Tak. Jeżeli spełnione są warunki przepisu, dokumenty doręcza się również ustawowemu przedstawicielowi strony.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI