Art. 133a.

Co stanowi przepis

Art. 133a KPK wprowadza do postępowania karnego elektroniczny sposób doręczania pism sądowych za pośrednictwem portalu informacyjnego. Zgodnie z § 1 sąd doręcza pisma procesowe i inne pisma w ten sposób prokuratorowi, obrońcy oraz pełnomocnikowi będącemu adwokatem lub radcą prawnym, Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także stronie, która sama wybrała taką formę doręczeń. Doręczenie polega na umieszczeniu treści pisma w portalu w sposób pozwalający zarówno nadawcy, jak i odbiorcy uzyskać dokument potwierdzający doręczenie. Przepis reguluje ponadto sposób złożenia oświadczenia o wyborze i rezygnacji z tej formy doręczeń (§ 1a), moment uznania pisma za doręczone (§ 3 i § 3a) oraz sytuacje, w których od doręczenia elektronicznego należy odstąpić (§ 4). W § 5 zawarto delegację dla Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia określającego tryb i sposób takich doręczeń.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wówczas, gdy adresatem pisma jest jeden z podmiotów wskazanych w § 1, a sąd dysponuje pismem w postaci elektronicznej (§ 2). Doręczenie przez portal nie obejmuje pism, które podlegają doręczeniu wraz z odpisami pism procesowych stron lub innymi dokumentami niepochodzącymi od sądu, chyba że dokumenty te zostały złożone przez umieszczenie ich treści w portalu na podstawie art. 428 § 3. Strona, która nie jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, korzysta z tej formy doręczeń tylko wtedy, gdy złoży odpowiednie oświadczenie za pośrednictwem portalu, opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Rezygnację można złożyć również na piśmie. Przewodniczący zarządza odstąpienie od doręczenia elektronicznego, jeżeli jest ono niemożliwe ze względu na charakter pisma, w szczególności gdy potrzebne jest wydanie uwierzytelnionego odpisu orzeczenia.

Przykład

Sąd sporządza uzasadnienie wyroku w postaci elektronicznej i umieszcza jego treść w portalu informacyjnym, gdzie ma konto obrońca oskarżonego. Obrońca loguje się do portalu następnego dnia i zapoznaje się z pismem, a system generuje dokument potwierdzający doręczenie ze wskazaniem daty i godziny. To właśnie ten moment jest datą doręczenia, od której liczy się termin do wniesienia apelacji. Gdyby obrońca w ogóle nie otworzył pisma i nie powstał dokument potwierdzający doręczenie, pismo uznano by za doręczone z upływem 14 dni od dnia umieszczenia jego treści w portalu.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że brak zalogowania się do portalu chroni przed skutkami doręczenia - zgodnie z § 3 i § 3a upływ 14 dni powoduje skuteczność doręczenia, także wtedy, gdy adresat w ogóle nie ma konta w portalu. Drugim nieporozumieniem jest zakładanie, że wszystkie pisma sądowe trafiają do portalu; nie dotyczy to pism doręczanych z załącznikami niepochodzącymi od sądu ani sytuacji z § 4. Trzeci błąd polega na uznaniu, że strona niereprezentowana automatycznie otrzymuje pisma elektronicznie - wymagane jest jej wyraźne oświadczenie. Warto też pamiętać, że rezygnacja z tej formy doręczeń wywołuje skutki dopiero po jej złożeniu we właściwy sposób. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy chodzi o obliczenie terminu procesowego, warto skonsultować się z prawnikiem.