Co dokładnie stanowi przepis
Art. 132 KPK określa podstawowe sposoby doręczania pism w postępowaniu karnym. Zasadą jest doręczenie pisma adresatowi osobiście. Na wniosek adresata pismo może być doręczane na wskazany adres skrytki pocztowej, przy czym przesyłka jest składana w placówce operatora pocztowego, a zawiadomienie umieszcza się w skrytce. Przepis dopuszcza również doręczenie dorosłemu domownikowi, a w określonych warunkach administracji domu, dozorcy domu albo sołtysowi. Ponadto pismo może zostać doręczone telefaksem albo pocztą elektroniczną, a dowodem takiego doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 132 KPK ma zastosowanie przy doręczaniu pism procesowych adresatowi w sprawie karnej. Jeżeli adresata chwilowo nie ma w mieszkaniu, pismo może otrzymać dorosły domownik. Gdy nie ma również domownika, doręczenie może nastąpić administracji domu, dozorcy domu lub sołtysowi, ale tylko wtedy, gdy osoba ta podejmie się przekazania pisma adresatowi. W takim przypadku odpowiednio stosuje się art. 133 § 2 KPK. Szczególne ograniczenia dotyczą zawiadomienia oskarżonego o pierwszym terminie rozprawy głównej, wskazanych posiedzeniach oraz doręczenia wyroku, o którym mowa w art. 500 § 1 KPK, ponieważ nie stosuje się do nich reguł z § 2 i 3 oraz art. 133 § 3 KPK.
Przykład codziennego zastosowania
Oskarżony oczekuje na pismo sądu pod swoim adresem zamieszkania, lecz w chwili wizyty doręczyciela przebywa poza domem. Jeżeli w mieszkaniu jest dorosły domownik, może on odebrać przesyłkę i przekazać ją adresatowi. Inaczej wygląda sytuacja, gdy chodzi o zawiadomienie oskarżonego o pierwszym terminie rozprawy głównej, ponieważ art. 132 § 4 KPK wyłącza stosowanie zasad doręczenia zastępczego z § 2. Jeżeli natomiast adresat wcześniej wskaże skrytkę pocztową, przesyłka może zostać pozostawiona w placówce operatora, a informacja o jej złożeniu trafi do skrytki.
Częste nieporozumienia lub błędy
Nie każde pismo w postępowaniu karnym można skutecznie doręczyć dorosłemu domownikowi, ponieważ art. 132 § 4 KPK przewiduje wyjątki dla konkretnie wskazanych pism kierowanych do oskarżonego. Samo przekazanie informacji przez telefon lub zwykłą wiadomość elektroniczną nie jest tym samym co doręczenie opisane w § 3, dla którego przepis wskazuje telefaks albo pocztę elektroniczną oraz potwierdzenie transmisji danych. Doręczenie na skrytkę pocztową nie następuje automatycznie, lecz wymaga wniosku adresata i wskazania przez niego tego adresu. Nie można też zakładać, że administracja domu, dozorca lub sołtys zawsze przyjmą pismo, ponieważ muszą podjąć się jego oddania adresatowi. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, zwłaszcza gdy powstaje wątpliwość co do skuteczności doręczenia.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.