Co dokładnie stanowi przepis
Art. 128 KPK reguluje techniczną, ale bardzo praktyczną stronę doręczeń w postępowaniu karnym. Zgodnie z § 1, jeżeli ustawa nakazuje doręczenie orzeczenia lub zarządzenia, doręcza się je w uwierzytelnionych odpisach, a nie w formie zwykłej kopii czy nieformalnej informacji o treści rozstrzygnięcia. Uwierzytelnienie odpisu oznacza urzędowe potwierdzenie, że doręczany dokument jest zgodny z oryginałem znajdującym się w aktach sprawy. Paragraf 2 formułuje zasadę poufności doręczeń: wszelkie pisma przeznaczone dla uczestników postępowania mają być doręczane w taki sposób, aby ich treść nie została udostępniona osobom niepowołanym. Paragraf 3 dopuszcza natomiast doręczanie orzeczeń i zarządzeń przez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym, czyli w systemie teleinformatycznym obsługującym postępowania sądowe.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis stosuje się wtedy, gdy inne regulacje Kodeksu postępowania karnego nakazują doręczenie konkretnego dokumentu, na przykład postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania albo wyroku z uzasadnieniem. Art. 128 KPK nie tworzy samodzielnego obowiązku doręczenia, lecz określa, w jakiej formie i w jaki sposób doręczenie ma zostać wykonane. Zasada z § 2 odnosi się do wszystkich pism kierowanych do uczestników postępowania, a więc również do wezwań, zawiadomień i odpisów wniosków. Norma ta ma znaczenie zwłaszcza w sprawach, w których ujawnienie treści pisma osobom postronnym mogłoby naruszyć dobra osobiste stron lub dobro postępowania. Możliwość doręczenia przez portal informacyjny z § 3 dotyczy wyłącznie orzeczeń i zarządzeń.
Przykład
Prokuratura umarza postępowanie w sprawie kradzieży, a pokrzywdzony ma prawo do otrzymania odpisu postanowienia, aby móc rozważyć zażalenie. W takiej sytuacji nie wystarczy telefoniczna informacja o zakończeniu sprawy - zgodnie z § 1 pokrzywdzonemu doręcza się uwierzytelniony odpis postanowienia. Przesyłka powinna być zaadresowana i zabezpieczona tak, aby jej treści nie poznał sąsiad czy przypadkowa osoba odbierająca korespondencję, co wynika z § 2. Gdyby analogiczne orzeczenie wydawał sąd, jego treść mogłaby zostać udostępniona obrońcy lub pełnomocnikowi w portalu informacyjnym na podstawie § 3.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że doręczenie zwykłej, niepotwierdzonej kopii orzeczenia jest równoważne doręczeniu uwierzytelnionego odpisu. Drugim - że art. 128 KPK sam w sobie daje prawo do otrzymania każdego dokumentu z akt; obowiązek doręczenia musi wynikać z innego przepisu ustawy. Trzecim nieporozumieniem jest utożsamianie umieszczenia treści orzeczenia w portalu informacyjnym z możliwością nieograniczonego, publicznego dostępu do niego - portal jest narzędziem dla uprawnionych uczestników i ich profesjonalnych pełnomocników. Bywa też mylone doręczenie z samym ogłoszeniem orzeczenia na rozprawie, choć są to różne czynności o odmiennych skutkach. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy chodzi o liczenie terminów od doręczenia, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.