Art. 119a.

Co stanowi przepis

Art. 119a KPK reguluje dwie odrębne, choć powiązane kwestie związane z elektroniczną formą kontaktu z sądem karnym. Po pierwsze, wskazuje, że dokumenty dołączane do pisma procesowego wnoszonego za pośrednictwem portalu informacyjnego muszą zostać opatrzone podpisem elektronicznym przez profesjonalnego przedstawiciela: obrońcę lub pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym albo radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis wymienia trzy dopuszczalne rodzaje podpisu: kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis zaufany oraz podpis osobisty, pozostawiając wybór osobie wnoszącej pismo. Po drugie, art. 119a KPK nakłada na stronę, która powołuje się w piśmie na dokument, obowiązek złożenia oryginału tego dokumentu w sądzie, jeżeli zażąda tego sąd albo strona przeciwna. Oryginał ma zostać złożony jeszcze przed rozprawą, a więc odpowiednio wcześniej, aby sąd i pozostali uczestnicy mogli się z nim zapoznać.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Pierwsze zdanie art. 119a KPK znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy pismo procesowe wnoszone jest drogą elektroniczną, za pośrednictwem portalu informacyjnego, i gdy czyni to zawodowy obrońca lub pełnomocnik należący do jednej z wymienionych grup zawodowych. Dotyczy ono załączników do pisma, a więc dokumentów dołączanych do niego jako materiał uzupełniający lub dowodowy. Drugie zdanie ma szerszy zakres: odnosi się do każdej strony, która w piśmie powołuje się na dokument, niezależnie od tego, czy pismo wniesiono elektronicznie, czy w tradycyjnej formie. Obowiązek złożenia oryginału nie powstaje jednak automatycznie, lecz dopiero po wystosowaniu żądania przez sąd lub przez stronę przeciwną.

Przykład

Obrońca oskarżonego, będący adwokatem, składa przez portal informacyjny wniosek dowodowy, do którego dołącza skan umowy o pracę oraz zaświadczenia od pracodawcy. Zgodnie z art. 119a KPK opatruje te załączniki kwalifikowanym podpisem elektronicznym, dzięki czemu sąd może zweryfikować, że pochodzą one od uprawnionej osoby. Podczas dalszego biegu sprawy prokurator kwestionuje treść zaświadczenia i domaga się okazania dokumentu w oryginale. W takiej sytuacji strona powołująca się na zaświadczenie powinna złożyć jego oryginał w sądzie jeszcze przed terminem rozprawy, a nie dopiero na sali sądowej.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest przekonanie, że wystarczy podpisać samo pismo procesowe, a załączniki mogą pozostać zwykłymi skanami - art. 119a KPK wyraźnie wymaga podpisania także dołączanych dokumentów. Drugie nieporozumienie polega na traktowaniu trzech wymienionych rodzajów podpisu jako niepełnowartościowych względem siebie; ustawa dopuszcza je równorzędnie. Bywa też mylnie przyjmowane, że oryginał dokumentu należy składać zawsze - obowiązek ten aktualizuje się dopiero na żądanie sądu lub strony przeciwnej. Wreszcie zdarza się bagatelizowanie terminu: przepis mówi o złożeniu oryginału przed rozprawą, a nie w jej trakcie. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni, jakie wymogi formalne dotyczą konkretnego pisma i załączników.