Co stanowi przepis
Art. 947 KPC wskazuje obowiązkową treść protokołu opisu i oszacowania nieruchomości, czyli dokumentu sporządzanego przez komornika w toku egzekucji z nieruchomości. Zgodnie z § 1 komornik wymienia w nim oznaczenie nieruchomości, jej granice, w miarę możności obszar oraz oznaczenie księgi wieczystej lub zbioru dokumentów. Dalej protokół obejmuje budowle i inne urządzenia ze wskazaniem ich przeznaczenia gospodarczego, przynależności nieruchomości oraz zapasy objęte zajęciem, a także stwierdzone prawa i obciążenia, umowy ubezpieczenia, osoby posiadające nieruchomość, jej przynależności i pożytki oraz sposób korzystania z nieruchomości przez dłużnika. Kluczowy jest punkt 7, który wymaga podania samego oszacowania wraz z jego podstawami, oraz punkty 8 i 9, dotyczące zgłoszonych praw do nieruchomości i innych szczegółów istotnych dla jej oznaczenia lub wyceny. Paragraf 1[1] nakazuje dodatkowo wymienić przedmiot obciążony zastawem rejestrowym i zabezpieczoną nim wierzytelność, jeżeli zastaw ustanowiono na ruchomościach, wierzytelnościach lub prawach zajętych wspólnie z nieruchomością. Paragraf 2 zawiera delegację dla Ministra Sprawiedliwości do określenia w rozporządzeniu szczegółowego sposobu przeprowadzenia opisu i oszacowania.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis stosuje się na etapie egzekucji z nieruchomości, po jej zajęciu, gdy komornik przystępuje do opisu i oszacowania na wniosek wierzyciela. Dotyczy każdej nieruchomości objętej egzekucją, niezależnie od tego, czy jest to grunt niezabudowany, dom, lokal czy nieruchomość rolna. Art. 947 KPC wyznacza minimalny zakres informacji, jakie muszą znaleźć się w protokole, aby uczestnicy postępowania oraz potencjalni licytanci mieli rzetelny obraz przedmiotu przyszłej licytacji. Protokół stanowi też podstawę do ustalenia sumy oszacowania, od której wylicza się ceny wywołania w kolejnych terminach licytacji.
Przykład
Wierzyciel prowadzi egzekucję z domu jednorodzinnego dłużnika. Komornik dokonuje oględzin, ustala numer działki i księgi wieczystej, powierzchnię gruntu, opisuje budynek mieszkalny, garaż i ogrodzenie, a także odnotowuje, że część domu zajmuje najemca na podstawie umowy najmu. W protokole wskazuje ujawnioną w księdze wieczystą służebność przejazdu oraz hipotekę banku, a następnie podaje oszacowanie sporządzone przez biegłego wraz z opisem przyjętej metody wyceny. Dzięki temu uczestnicy postępowania wiedzą, co dokładnie jest przedmiotem sprzedaży i w jakim stanie prawnym.
Częste nieporozumienia
Częstym błędem jest utożsamianie protokołu opisu i oszacowania z samym operatem biegłego - protokół jest dokumentem komorniczym, a wycena stanowi jego element. Innym nieporozumieniem jest przekonanie, że skoro nieruchomość jest wynajęta lub zajęta przez osoby trzecie, nie podlega opisowi; przeciwnie, art. 947 KPC wprost nakazuje wskazać osoby, w których posiadaniu nieruchomość się znajduje. Zdarza się też pomijanie przynależności i zapasów objętych zajęciem, choć wpływają one na wartość przedmiotu egzekucji. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni prawidłowość sporządzonego protokołu.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.