Co stanowi przepis
Art. 924 KPC określa obowiązki komornika związane z ujawnieniem egzekucji z nieruchomości w księdze wieczystej. Zgodnie z § 1, jednocześnie z wysłaniem dłużnikowi wezwania komornik składa do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji, a gdy nieruchomość nie ma księgi wieczystej - wniosek o złożenie wniosku do zbioru dokumentów. Do wniosku dołącza się odpis wezwania do zapłaty, co pozwala sądowi zweryfikować podstawę wpisu. Paragraf 2 nakłada obowiązek symetryczny: w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego albo ukończenia egzekucji w inny sposób niż przez umorzenie komornik składa wniosek o wykreślenie wpisu o wszczęciu egzekucji lub o usunięcie wniosku ze zbioru dokumentów. Przepis wyraźnie wskazuje też, że obowiązek poprawienia lub uzupełnienia wniosku spoczywa na komorniku, a nie na wierzycielu czy dłużniku.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 924 KPC dotyczy egzekucji skierowanej do nieruchomości, czyli sytuacji, w której komornik zajmuje nieruchomość dłużnika w celu jej późniejszej sprzedaży. Przesłanką powstania obowiązku z § 1 jest wysłanie dłużnikowi wezwania do zapłaty - czynność ta i złożenie wniosku wieczystoksięgowego mają nastąpić jednocześnie. Obowiązek z § 2 aktualizuje się z chwilą zakończenia postępowania, niezależnie od tego, czy nastąpiło ono przez umorzenie, czy w inny sposób, na przykład po przeprowadzeniu sprzedaży i podziale sumy uzyskanej z egzekucji. Celem regulacji jest jawność: każdy, kto sprawdza księgę wieczystą, powinien dowiedzieć się, że wobec nieruchomości toczy się egzekucja.
Przykład
Komornik wszczyna egzekucję z mieszkania dłużnika i wysyła mu wezwanie do zapłaty należności w wyznaczonym terminie. Tego samego dnia kieruje do wydziału ksiąg wieczystych sądu rejonowego wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji, załączając odpis wezwania. Osoba zainteresowana kupnem tego mieszkania, przeglądając księgę wieczystą, dostrzega wzmiankę i wpis, dzięki czemu wie, że nieruchomość jest objęta egzekucją. Gdy dłużnik później spłaci dług i postępowanie zostanie umorzone, to komornik - a nie dłużnik - ma złożyć wniosek o wykreślenie wpisu.
Częste nieporozumienia
Dłużnicy niekiedy sądzą, że po zakończeniu egzekucji sami muszą wnioskować o wykreślenie wpisu i ponosić z tym związane koszty; art. 924 § 2 KPC obciąża tym obowiązkiem komornika. Mylące bywa też przekonanie, że wpis o wszczęciu egzekucji sam w sobie przenosi własność lub blokuje każdą czynność dotyczącą nieruchomości - jest to informacja o toczącym się postępowaniu, a skutki zajęcia wynikają z odrębnych przepisów. Kolejnym błędem jest zakładanie, że brak księgi wieczystej wyłącza obowiązek komornika, podczas gdy przepis przewiduje wówczas złożenie wniosku do zbioru dokumentów. Warto również pamiętać, że ewentualne braki formalne wniosku usuwa komornik. W indywidualnej sprawie dotyczącej egzekucji z nieruchomości warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
