Co stanowi przepis
Art. 911(5) KPC dotyczy egzekucji z innych praw majątkowych i wskazuje, jak komornik postępuje wtedy, gdy z zajętego prawa wynika roszczenie już wymagalne. W takiej sytuacji komornik wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, czyli osobę zobowiązaną wobec dłużnika egzekwowanego, aby spełniła świadczenie na rzecz wierzyciela albo do rąk komornika. Przepis nie tworzy nowego zobowiązania, lecz zmienia jedynie adresata świadczenia: dotychczasowy dłużnik zajętej wierzytelności ma zapłacić lub świadczyć nie swojemu wierzycielowi, lecz w ramach postępowania egzekucyjnego. Zdanie drugie nakazuje odpowiednie stosowanie art. 887 KPC, a więc regulacji znanej z egzekucji z wynagrodzenia za pracę, dotyczącej między innymi obowiązków podmiotu zobowiązanego oraz sytuacji, w której nie stosuje się on do wezwania.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Podstawową przesłanką jest wcześniejsze zajęcie prawa majątkowego przez komornika w toku egzekucji prowadzonej przeciwko dłużnikowi. Druga przesłanka to wymagalność roszczenia wynikającego z tego prawa - termin spełnienia świadczenia musi już nadejść, a świadczenie nie może być uzależnione od warunku, który jeszcze się nie ziścił. Przepis obejmuje różne prawa majątkowe, z których wynikają roszczenia pieniężne lub inne świadczenia, na przykład wierzytelności z umów cywilnoprawnych czy roszczenia o wypłatę należnych świadczeń. Jeżeli roszczenie nie jest jeszcze wymagalne, komornik nie może żądać natychmiastowego spełnienia świadczenia, a zajęcie wywołuje jedynie skutek zabezpieczający na przyszłość.
Przykład
Komornik prowadzi egzekucję przeciwko przedsiębiorcy i zajmuje jego wierzytelność wobec kontrahenta z tytułu wykonanej i zafakturowanej usługi, której termin płatności minął dwa tygodnie wcześniej. Ponieważ roszczenie jest wymagalne, komornik na podstawie art. 911(5) KPC wzywa kontrahenta, aby kwotę należną przedsiębiorcy przekazał na rachunek komornika, a nie bezpośrednio dłużnikowi. Kontrahent, który mimo wezwania zapłaci dotychczasowemu wierzycielowi, naraża się na skutki wynikające z odpowiednio stosowanego art. 887 KPC. Prawidłowe zachowanie polega na wpłacie do rąk komornika i poinformowaniu go o ewentualnych przeszkodach, na przykład o wcześniejszych zajęciach tej samej wierzytelności.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że wezwanie komornika jest tylko informacją i można je zignorować albo rozliczyć się z dłużnikiem po staremu. Innym nieporozumieniem jest utożsamianie zajęcia prawa z jego przeniesieniem na wierzyciela - dłużnik zajętej wierzytelności nadal odpowiada w granicach swojego zobowiązania i może podnosić zarzuty, które przysługiwały mu wcześniej. Mylone bywa również wezwanie z art. 911(5) KPC z egzekucją prowadzoną wprost przeciwko dłużnikowi zajętej wierzytelności, choć jej podstawą pozostaje tytuł wykonawczy przeciwko dłużnikowi głównemu. Zdarza się też błędne przyjęcie, że przepis pozwala żądać świadczeń przyszłych lub spornych bez ich wymagalności. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza przy wątpliwościach co do zakresu obowiązku zapłaty, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.