Art. 911².

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 911(2) KPC reguluje sposób dokonania egzekucyjnego zajęcia szczególnego rodzaju praw majątkowych, czyli praw, które przysługują dłużnikowi na wypadek wystąpienia przez niego ze spółki cywilnej albo na wypadek rozwiązania takiej spółki. Zgodnie z § 1 zajęcie jest dokonane z chwilą powiadomienia dłużnika o zajęciu - to ten moment, a nie dzień wydania zawiadomienia czy wpisania czynności do akt, wyznacza skutek prawny zajęcia. Komornik powiadamia o zajęciu również pozostałych wspólników, jednak wyłącznie wtedy, gdy ich adresy zostaną mu podane przez którąkolwiek ze stron postępowania, a więc przez wierzyciela lub przez dłużnika. Paragraf 2 nakłada na pozostałych wspólników obowiązek przedstawienia komornikowi, w terminie dwóch tygodni od dnia zajęcia, wykazu przedmiotów, wierzytelności i praw, które przypadną dłużnikowi w razie wystąpienia ze spółki lub jej rozwiązania. Do tego obowiązku stosuje się odpowiednio przepisy art. 886 KPC, dotyczące skutków niewykonania obowiązków przez podmiot wezwany przy zajęciu wynagrodzenia za pracę.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przeciwko osobie, która jest wspólnikiem spółki cywilnej. Nie chodzi tu o zajęcie majątku wspólnego wspólników, lecz o zajęcie przyszłego, warunkowego uprawnienia dłużnika do rozliczenia z tytułu udziału w spółce. Warunkiem uruchomienia tej procedury jest wniosek wierzyciela o egzekucję z tego prawa oraz skuteczne powiadomienie dłużnika przez komornika. Obowiązek złożenia wykazu powstaje po stronie pozostałych wspólników i jest niezależny od tego, czy zgadzają się oni z zasadnością egzekucji.

Przykład

Wierzyciel dysponuje tytułem wykonawczym przeciwko panu Adamowi, który wraz z dwiema innymi osobami prowadzi warsztat w formie spółki cywilnej. Ponieważ egzekucja z rachunku bankowego okazała się bezskuteczna, wierzyciel wnosi o zajęcie praw pana Adama na wypadek wystąpienia ze spółki lub jej rozwiązania i podaje komornikowi adresy pozostałych wspólników. Komornik doręcza panu Adamowi zawiadomienie o zajęciu i z tą chwilą zajęcie jest dokonane, a następnie zawiadamia wspólników. Ci mają dwa tygodnie od dnia zajęcia, aby przedstawić komornikowi wykaz sprzętu, należności od klientów i innych praw, które przypadłyby panu Adamowi przy rozliczeniu.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że zajęcie z art. 911(2) KPC pozwala komornikowi od razu sprzedać maszyny czy towary należące do wspólnego majątku wspólników - zajęciu podlega prawo do rozliczenia, a nie poszczególne składniki majątku spółki. Drugim nieporozumieniem jest uznanie, że zajęcie staje się skuteczne dopiero po zawiadomieniu wspólników; decydujące jest powiadomienie dłużnika. Wspólnicy bywają też przekonani, że skoro nie są dłużnikami, mogą zignorować wezwanie do złożenia wykazu, tymczasem odpowiednie stosowanie art. 886 KPC wiąże się z sankcjami za brak reakcji. Warto też pamiętać, że komornik nie ma obowiązku samodzielnego ustalania adresów wspólników. W konkretnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena skutków zajęcia zależy od treści umowy spółki i stanu jej rozliczeń.