Art. 88.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 88 KPC porządkuje rodzaje pełnomocnictwa, jakiego strona może udzielić w postępowaniu cywilnym. Zgodnie z § 1 pełnomocnictwo może mieć charakter procesowy albo obejmować jedynie niektóre czynności procesowe. Pełnomocnictwo procesowe występuje w dwóch odmianach: jako ogólne, czyli upoważniające do prowadzenia wszystkich spraw mocodawcy, oraz jako pełnomocnictwo do prowadzenia poszczególnych, konkretnie wskazanych spraw. Trzecią kategorią jest pełnomocnictwo ograniczone do wybranych czynności procesowych, którego zakres wyznacza sama treść dokumentu. Paragraf 2 wyodrębnia szczególny przypadek takiego wąskiego umocowania - pełnomocnictwo obejmujące wyłącznie upoważnienie do odbioru pism sądowych, czyli tak zwanego pełnomocnika do doręczeń. Przepis wyraźnie przesądza, że pełnomocnictwa do doręczeń można udzielić każdej osobie fizycznej, a więc nie tylko osobom z kręgu wskazanego w przepisach o pełnomocnikach procesowych.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 88 KPC znajduje zastosowanie zawsze wtedy, gdy strona lub uczestnik postępowania decyduje się działać przez pełnomocnika, a sąd bada zakres jego umocowania. Rodzaj pełnomocnictwa wynika z treści dokumentu złożonego do akt sprawy, dlatego jego brzmienie ma znaczenie praktyczne dla oceny, jakich czynności pełnomocnik może dokonać. Przepis ma znaczenie także wtedy, gdy strona chce jedynie zapewnić sobie sprawny odbiór korespondencji sądowej, na przykład z uwagi na wyjazd, chorobę czy pobyt poza miejscem zamieszkania. Wybór rodzaju pełnomocnictwa nie zwalnia z obowiązku zachowania wymogów formalnych przewidzianych w innych przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności dotyczących kręgu osób mogących być pełnomocnikami procesowymi oraz wykazania umocowania.

Przykład zastosowania

Przedsiębiorca prowadzi kilka spraw sądowych i udziela adwokatowi pełnomocnictwa ogólnego, obejmującego prowadzenie wszystkich jego spraw. Równolegle w jednym z postępowań, w którym sam zamierza aktywnie uczestniczyć, chce jedynie mieć pewność, że korespondencja z sądu nie pozostanie nieodebrana podczas jego kilkumiesięcznego pobytu za granicą. W tym celu upoważnia sąsiada, osobę bez wykształcenia prawniczego, wyłącznie do odbioru pism sądowych, powołując się na art. 88 § 2 KPC. Taki pełnomocnik do doręczeń może wyłącznie odbierać korespondencję, nie może natomiast składać pism procesowych, cofnąć pozwu ani zawrzeć ugody w imieniu mocodawcy.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest utożsamianie pełnomocnika do doręczeń z pełnomocnikiem procesowym i oczekiwanie, że będzie on reprezentował stronę na rozprawie. Innym nieporozumieniem jest przekonanie, że pełnomocnictwo ogólne w rozumieniu prawa cywilnego materialnego automatycznie uprawnia do działania w procesie - art. 88 KPC odnosi się do pełnomocnictwa procesowego ogólnego, czyli obejmującego prowadzenie spraw sądowych. Zdarza się także, że strony formułują pełnomocnictwo tak ogólnikowo, iż powstaje spór, czy obejmuje ono konkretną czynność, dlatego zakres umocowania warto opisać precyzyjnie. W indywidualnej sprawie zakres i formę pełnomocnictwa warto skonsultować z prawnikiem.