Co stanowi przepis
Art. 864 KPC wyznacza najwcześniejszy moment, w którym komornik może przystąpić do sprzedaży ruchomości zajętych w toku egzekucji. Zasadą wyrażoną w § 1 jest to, że sprzedaż nie może nastąpić wcześniej niż po upływie dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się zajęcia. Punktem odniesienia nie jest zatem sam dzień dokonania zajęcia, lecz dzień, w którym zajęcie stało się prawomocne, a dopiero od niego liczy się dwutygodniowy okres oczekiwania. Paragraf 2 wprowadza wyjątki: w dwóch wskazanych sytuacjach sprzedaż może nastąpić bezpośrednio po zajęciu, bez zachowania tego terminu. Chodzi o ruchomości ulegające łatwo zepsuciu albo takie, których dozór lub przechowywanie powodowałyby nadmierne koszty, oraz o zajęty inwentarz żywy, jeżeli dłużnik odmówił zgody na przyjęcie go pod dozór.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis stosuje się w egzekucji z ruchomości, po dokonaniu ich zajęcia przez komornika, a przed czynnością zbycia zajętych przedmiotów. Terminy z art. 864 KPC mają chronić dłużnika i inne osoby zainteresowane, pozostawiając im czas na reakcję, na przykład na dobrowolną spłatę należności lub na podjęcie kroków przewidzianych prawem wobec czynności komornika. Wyjątki z § 2 wchodzą w grę wtedy, gdy zwłoka prowadziłaby do utraty wartości zajętego majątku albo do generowania kosztów nieproporcjonalnych do efektu egzekucji. Ocena, czy koszty dozoru lub przechowywania są nadmierne, dokonywana jest na tle konkretnych okoliczności, w tym rodzaju rzeczy i wysokości egzekwowanej należności.
Przykład
Komornik zajmuje u dłużnika prowadzącego działalność gastronomiczną partię świeżych warzyw i nabiału oraz zestaw mebli biurowych. Warzywa i nabiał należą do rzeczy łatwo psujących się, więc na podstawie § 2 pkt 1 mogą zostać sprzedane bezpośrednio po zajęciu, bez czekania dwóch tygodni. Meble biurowe nie mają takiego charakteru, a ich przechowywanie nie generuje nadmiernych kosztów, dlatego ich sprzedaż będzie mogła nastąpić dopiero po upływie dwóch tygodni od uprawomocnienia się zajęcia. Gdyby natomiast komornik zajął zwierzęta gospodarskie, a dłużnik odmówił przyjęcia ich pod dozór, zastosowanie znalazłby § 2 pkt 2.
Częste nieporozumienia
Najczęstszy błąd polega na liczeniu dwóch tygodni od dnia zajęcia, podczas gdy art. 864 KPC wiąże ten termin z uprawomocnieniem się zajęcia. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie wyjątków z § 2 jako ogólnej możliwości przyspieszenia egzekucji - mają one charakter zamknięty i wymagają wykazania konkretnej przesłanki. Nie jest też prawdą, że upływ dwóch tygodni oznacza automatyczną sprzedaż w tym właśnie dniu; przepis wskazuje wyłącznie termin, przed którym sprzedaż nastąpić nie może. Wreszcie sama odmowa dłużnika co do dozoru nad zwykłymi ruchomościami nie uzasadnia natychmiastowej sprzedaży - § 2 pkt 2 dotyczy inwentarza żywego. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza przy ocenie prawidłowości czynności komornika, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.