Art. 807.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 807 KPC wskazuje, w jaki sposób ma zostać złożone zabezpieczenie, jeżeli obowiązek jego złożenia przewidują przepisy części kodeksu dotyczącej postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z § 1 zabezpieczenie składa się w gotówce do rąk komornika, wpłaca się je na rachunek depozytowy Ministra Finansów albo składa się w książeczkach oszczędnościowych lub w papierach wartościowych. Przepis reguluje także moment odwrotny, czyli wydanie złożonego zabezpieczenia: o tym rozstrzyga sąd, i to dopiero po wysłuchaniu osób zainteresowanych. Na postanowienie sądu w tym przedmiocie przysługuje zażalenie, co oznacza, że rozstrzygnięcie podlega kontroli instancyjnej. Paragraf 2 zawiera upoważnienie dla Ministra Sprawiedliwości, działającego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, do określenia w rozporządzeniu sposobu składania zabezpieczenia w papierach wartościowych, z uwzględnieniem bezpieczeństwa tych papierów oraz sprawności postępowania egzekucyjnego.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 807 KPC nie tworzy samodzielnego obowiązku złożenia zabezpieczenia. Znajduje on zastosowanie wtedy, gdy inny przepis części kodeksu poświęconej egzekucji przewiduje, że określona osoba ma złożyć zabezpieczenie. Przepis pełni więc rolę techniczną: odpowiada na pytanie, w jakiej postaci zabezpieczenie ma zostać wniesione i kto decyduje o jego późniejszym wydaniu. Katalog form wskazanych w § 1 jest sformułowany w sposób zamknięty, co porządkuje praktykę i ogranicza spory co do dopuszczalnej formy. Wydanie zabezpieczenia nigdy nie następuje automatycznie - konieczne jest postanowienie sądu poprzedzone wysłuchaniem osób zainteresowanych, czyli przede wszystkim tego, kto zabezpieczenie złożył, i tego, na czyją rzecz zostało ono ustanowione.

Przykład

W toku postępowania egzekucyjnego uczestnik zostaje zobowiązany do złożenia zabezpieczenia. Wpłaca on wskazaną kwotę na rachunek depozytowy Ministra Finansów i przedstawia dowód wpłaty. Po pewnym czasie okoliczności, które uzasadniały zabezpieczenie, ustają, a wpłacający wnosi o zwrot środków. Sąd nie wydaje ich od razu: wyznacza posiedzenie, wysłuchuje zainteresowanych, a następnie wydaje postanowienie o wydaniu zabezpieczenia; strona, która nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem, może wnieść zażalenie.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że zabezpieczenie zawsze wpłaca się do rąk komornika - gotówka rzeczywiście może trafić do komornika, ale przepis dopuszcza również rachunek depozytowy Ministra Finansów, książeczki oszczędnościowe i papiery wartościowe. Drugim nieporozumieniem jest założenie, że o wydaniu zabezpieczenia decyduje komornik; art. 807 KPC jednoznacznie powierza to sądowi. Trzecim jest pomijanie wymogu wysłuchania osób zainteresowanych, który stanowi element gwarancyjny postępowania. Czwartym błędem jest przeoczenie, że postanowienie sądu jest zaskarżalne zażaleniem, a więc bierność strony może zamknąć drogę do kontroli rozstrzygnięcia. Warto też pamiętać, że szczegóły składania zabezpieczenia w papierach wartościowych określa rozporządzenie wydane na podstawie § 2, a nie sam kodeks. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena zależy od realiów konkretnego postępowania.