Art. 801².

Co stanowi przepis

Art. 801(2) KPC przyznaje wierzycielowi uprawnienie do zlecenia komornikowi poszukiwania majątku dłużnika, ale uzależnia je od wcześniejszego wyczerpania prostszej drogi ustalania składników majątkowych. Warunkiem jest to, że w drodze czynności przewidzianych w art. 801 § 1 pkt 1 KPC nie zdołano ustalić majątku pozwalającego na zaspokojenie dochodzonego świadczenia. Innymi słowy, poszukiwanie majątku jest instrumentem uzupełniającym, a nie pierwszym krokiem postępowania egzekucyjnego. Drugie zdanie przepisu zawiera istotne wyłączenie definicyjne: poszukiwaniem majątku nie jest realizacja wniosków wierzyciela o zwrócenie się z żądaniem udzielenia informacji do podmiotów wymienionych w art. 761 § 1(1) pkt 1-6 KPC. Oznacza to, że zwykłe zapytania kierowane przez komornika do wskazanych tam instytucji stanowią standardowe czynności egzekucyjne, a nie odrębne, zlecone poszukiwanie majątku.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie w toku egzekucji, gdy wierzyciel dysponuje tytułem wykonawczym, lecz nie zna wystarczających składników majątku dłużnika. Najpierw komornik podejmuje czynności zmierzające do ustalenia majątku w trybie art. 801 § 1 pkt 1 KPC, a dopiero gdy okażą się one nieskuteczne, otwiera się droga do zlecenia poszukiwania majątku. Zlecenie pochodzi od wierzyciela - komornik nie podejmuje takiego poszukiwania z własnej inicjatywy w oderwaniu od wniosku. Znaczenie ma również to, że ustalony majątek musi pozwalać na zaspokojenie dochodzonego świadczenia; sam fakt odnalezienia drobnego, niewystarczającego składnika nie zamyka drogi do dalszych poszukiwań. Rozgraniczenie z art. 761 § 1(1) pkt 1-6 KPC ma znaczenie praktyczne przede wszystkim przy rozliczaniu charakteru poszczególnych czynności komornika.

Przykład

Przedsiębiorca uzyskał tytuł wykonawczy przeciwko kontrahentowi na kwotę wynikającą z niezapłaconych faktur i skierował sprawę do komornika. Komornik podjął czynności zmierzające do ustalenia majątku dłużnika, jednak nie ujawnił rachunków bankowych ani ruchomości, z których dałoby się pokryć całą należność. W tej sytuacji wierzyciel, powołując się na art. 801(2) KPC, zlecił komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika, licząc na ustalenie nieruchomości lub innych aktywów. Gdyby natomiast wierzyciel wnosił jedynie o wystąpienie z zapytaniami do podmiotów z art. 761 § 1(1) pkt 1-6 KPC, nie byłoby to poszukiwaniem majątku w rozumieniu komentowanego przepisu.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że wierzyciel może zlecić poszukiwanie majątku już we wniosku wszczynającym egzekucję, bez względu na wynik wcześniejszych czynności. Drugi błąd polega na utożsamianiu każdego zapytania komornika o dane dłużnika z poszukiwaniem majątku, co przepis wprost wyklucza w odniesieniu do podmiotów wskazanych w art. 761 § 1(1) pkt 1-6 KPC. Zdarza się też mylne założenie, że zlecenie poszukiwania gwarantuje odnalezienie majątku - przepis reguluje wyłącznie dopuszczalność czynności, a nie jej skutek. Wreszcie wierzyciele bywają zaskoczeni, że ciężar inicjatywy spoczywa na nich, a nie na organie egzekucyjnym. W konkretnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena skuteczności dotychczasowych czynności egzekucyjnych zależy od okoliczności danego postępowania.