Co dokładnie stanowi przepis
Art. 795¹³ KPC zawiera dwie krótkie, ale istotne normy proceduralne. Po pierwsze przesądza, że jeżeli sąd wyda postanowienie o odmowie wydania wyciągu, wnioskodawcy przysługuje od tego rozstrzygnięcia zażalenie. Oznacza to, że odmowa nie jest ostateczna i podlega kontroli instancyjnej, a osoba, która o wyciąg wystąpiła, może domagać się ponownej oceny swojego wniosku. Po drugie przepis wprowadza wyjątek od ogólnej reguły postępowania zażaleniowego: odpisu zażalenia nie doręcza się przeciwnikowi. Uprawnienie do zaskarżenia przysługuje wyłącznie wnioskodawcy, ponieważ to jego interesu dotyczy odmowa; przepis nie przyznaje analogicznego środka drugiej stronie.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Norma z art. 795¹³ KPC znajduje zastosowanie dopiero wtedy, gdy zapadło postanowienie o odmowie wydania wyciągu, a więc gdy sąd rozpoznał wniosek negatywnie. Nie dotyczy natomiast sytuacji, w której wyciąg został wydany zgodnie z żądaniem - wówczas po stronie wnioskodawcy brak jest interesu w zaskarżeniu. Przepis ma charakter szczególny wobec ogólnych zasad postępowania zażaleniowego, dlatego w zakresie kręgu podmiotów uprawnionych oraz doręczeń stosuje się go w pierwszej kolejności. Wyłączenie doręczenia odpisu zażalenia przeciwnikowi wynika z tego, że postępowanie o wydanie wyciągu ma służyć sprawnemu uzyskaniu dokumentu, a nie prowadzeniu sporu między stronami. W pozostałym zakresie, na przykład co do formy i wymogów pisma, zastosowanie znajdują przepisy ogólne o zażaleniu.
Przykład
Przedsiębiorca dysponuje orzeczeniem sądowym i występuje do sądu o wydanie wyciągu, który ma mu być potrzebny do dalszych czynności. Sąd uznaje jednak, że nie zostały spełnione warunki formalne i wydaje postanowienie o odmowie wydania wyciągu. Przedsiębiorca, powołując się na art. 795¹³ KPC, składa zażalenie, w którym wskazuje, dlaczego jego zdaniem przesłanki wydania wyciągu zostały spełnione. Sąd nie doręcza odpisu tego zażalenia drugiej stronie, ponieważ przepis wprost taką czynność wyłącza, a zażalenie podlega rozpoznaniu bez udziału przeciwnika na tym etapie.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest założenie, że skoro istnieje zażalenie, to również przeciwnik może je wnieść lub zająć stanowisko - przepis przyznaje środek zaskarżenia wyłącznie wnioskodawcy. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie braku doręczenia odpisu jako uchybienia sądu; jest to świadome rozwiązanie ustawodawcy, wynikające wprost z art. 795¹³ KPC. Trzecim częstym uchybieniem jest wnoszenie zażalenia z uchybieniem terminu lub bez wymaganych elementów pisma procesowego, co może skutkować jego odrzuceniem. Zdarza się także mylenie odmowy wydania wyciągu z rozstrzygnięciem merytorycznym o samym roszczeniu, podczas gdy postanowienie to dotyczy wyłącznie kwestii dokumentu. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni konkretne okoliczności i treść wydanego postanowienia.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.