Art. 77.

Co stanowi przepis

Art. 77 KPC reguluje sposób, w jaki osoba trzecia formalnie przystępuje do toczącego się już procesu cywilnego w charakterze interwenienta ubocznego. Zgodnie z § 1 oświadczenie o wstąpieniu do sprawy składa się w piśmie procesowym, a pismo to musi zawierać dwa konieczne elementy: wskazanie, jaki interes prawny ma zgłaszający się we wstąpieniu do sprawy, oraz określenie, do której ze stron przystępuje - do powoda czy do pozwanego. Takie pismo doręcza się obu stronom postępowania, dzięki czemu wiedzą one o pojawieniu się nowego uczestnika i mogą zająć wobec niego stanowisko, w tym zgłosić opozycję na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach Kodeksu. Paragraf 1[1] przewiduje, że jeżeli pismo nie spełnia wymogów z § 1, stosuje się odpowiednio art. 130 KPC, czyli tryb wezwania do usunięcia braków formalnych pod rygorem zwrotu pisma. Paragraf 2 pozwala natomiast połączyć zgłoszenie interwencji z dokonaniem innej czynności procesowej, na przykład ze złożeniem wniosków dowodowych.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wówczas, gdy postępowanie cywilne już się toczy, a osoba niebędąca stroną chce w nim uczestniczyć, ponieważ wynik sprawy może wpłynąć na jej własną sytuację prawną. Kluczową przesłanką jest interes prawny, który zgłaszający musi opisać w piśmie - nie wystarczy samo zainteresowanie faktyczne czy emocjonalne. Art. 77 KPC określa wyłącznie formę i treść zgłoszenia, nie zaś materialne warunki dopuszczalności interwencji, które wynikają z innych przepisów. Ponieważ oświadczenie ma postać pisma procesowego, musi ono odpowiadać także ogólnym wymaganiom formalnym stawianym pismom w postępowaniu cywilnym.

Przykład

Przedsiębiorca pozywa spółkę o zapłatę za wadliwie wykonaną instalację. Podwykonawca, który faktycznie wykonywał prace, dowiaduje się o procesie i obawia się, że w razie przegranej spółka wystąpi przeciwko niemu z roszczeniem regresowym. Składa więc pismo, w którym oświadcza, że wstępuje do sprawy po stronie pozwanej spółki, i wyjaśnia, na czym polega jego interes prawny - możliwość późniejszego dochodzenia od niego zwrotu zasądzonej kwoty. W tym samym piśmie, korzystając z § 2, zgłasza wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego oraz z dokumentacji technicznej.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest ograniczenie się do stwierdzenia, że sprawa jest dla zgłaszającego ważna, bez wyjaśnienia interesu prawnego - taki brak uruchamia tryb z art. 130 KPC i grozi zwrotem pisma. Mylące bywa też przekonanie, że wystarczy ustne oświadczenie na rozprawie bez pisma procesowego. Interwenient uboczny nie staje się stroną procesu i nie zgłasza własnego roszczenia; wspiera jedynie stronę, do której przystąpił. Nie jest wreszcie prawdą, że zgłoszenie interwencji automatycznie wywołuje skutek - strony mogą reagować na doręczone im pismo. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni zasadność i formę zgłoszenia.