Co dokładnie stanowi przepis
Art. 722 KPC opisuje jedną z podstawowych czynności dowodowych podejmowanych w postępowaniu zmierzającym do odtworzenia zaginionych lub zniszczonych akt sądowych. Zgodnie z § 1 przewodniczący wzywa osoby, organy administracji publicznej lub instytucje do złożenia w wyznaczonym terminie poświadczonych urzędowo odpisów dokumentów, które znajdują się w ich posiadaniu. Krąg adresatów wezwania obejmuje nie tylko podmioty wskazane we wniosku o odtworzenie akt, lecz także te, o których sąd wie z urzędu, czyli z własnej działalności lub z posiadanych informacji. Wezwany ma alternatywę: albo składa poświadczone urzędowo odpisy, albo oświadcza, że dokumentów nie posiada. Paragraf 2 dodaje obowiązek uzupełniający - jeżeli wezwany nie ma dokumentu lub odpisu, ale wcześniej go posiadał, powinien wyjaśnić, gdzie ten dokument lub odpis się obecnie znajduje.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis stosuje się wyłącznie w ramach postępowania o odtworzenie akt, a więc wtedy, gdy akta sprawy sądowej uległy w całości lub w części zaginięciu albo zniszczeniu, na przykład wskutek pożaru, zalania, kradzieży lub zdarzenia losowego. Warunkiem uruchomienia czynności z art. 722 KPC jest prowadzenie takiego postępowania oraz istnienie realnej podstawy do przypuszczenia, że określony podmiot dysponuje dokumentami pochodzącymi z akt lub ich odpisami. Wezwanie kieruje przewodniczący, a nie sąd w składzie orzekającym, co przyspiesza gromadzenie materiału. Termin złożenia dokumentów jest wyznaczany indywidualnie i powinien być dostosowany do możliwości wezwanego. Adresatem może być zarówno osoba fizyczna, jak i urząd, szkoła, bank, spółdzielnia czy inna instytucja.
Przykład zastosowania
W sądzie rejonowym doszło do zalania archiwum i zniszczenia akt sprawy o zapłatę, w której zapadł już wyrok. Sąd wszczyna postępowanie o odtworzenie akt, a przewodniczący, działając na podstawie art. 722 KPC, wzywa powoda, pozwanego oraz ich pełnomocników do złożenia w terminie dwóch tygodni poświadczonych urzędowo odpisów pozwu, odpowiedzi na pozew i wyroku. Jednocześnie wezwanie kieruje do komornika, który prowadził egzekucję na podstawie tego wyroku, ponieważ sądowi wiadomo z urzędu, że dysponował on tytułem wykonawczym. Pełnomocnik pozwanego oświadcza, że akta klienta zostały już zniszczone po upływie okresu przechowywania, ale zgodnie z § 2 wyjaśnia, że kopie przekazał wcześniej samemu pozwanemu.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że wystarczy złożyć zwykłe kserokopie - przepis mówi o odpisach poświadczonych urzędowo, a więc o dokumentach o odpowiedniej mocy. Drugim nieporozumieniem jest sądzenie, że wezwanie może otrzymać wyłącznie podmiot wskazany we wniosku; art. 722 § 1 KPC wyraźnie obejmuje też podmioty znane sądowi urzędowo. Trzecim błędem jest milczenie w odpowiedzi na wezwanie - jeżeli dokumentów się nie posiada, należy złożyć wyraźne oświadczenie, a nie ignorować pismo sądu. Wreszcie wezwani zapominają, że w razie wcześniejszego posiadania dokumentu mają obowiązek wskazać jego dalsze losy. W indywidualnej sprawie związanej z odtworzeniem akt warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
