Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 689.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Jeżeli cały majątek spadkowy lub poszczególne rzeczy wchodzące w jego skład stanowią współwłasność z innego tytułu niż dziedziczenie, dział spadku i zniesienie współwłasności mogą być połączone w jednym postępowaniu.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I Ns 172/15Sąd Rejonowy w Ciechanowie

Dział spadku i zniesienie współwłasności lokalu – SR Ciechanów

Fragment uzasadnienia

… § 2 i 3 . Zgodnie zatem z art. 1038 § 1 kc dział spadku powinien obejmować cały spadek, jednakże z ważnych powodów może być ograniczony do części spadku. Ponadto stosownie do art. 689 kpc , jeżeli cały majątek spadkowy lub poszczególne rzeczy wchodzące w jego skład stanowią współwłasność z innego tytułu niż dziedziczenie, dział spadku i zniesienie współwłasności mogą być połączone w jednym postępowaniu. W związku z…
II Ca 833/15Sąd Okręgowy w Kielcach

Dział spadku i zniesienie współwłasności – ważne zasady

Streszczenie

Sąd Okręgowy w Kielcach uchylił postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sąd I instancji nieprawidłowo ujął relację między działem spadku a zniesieniem współwłasności. Orzeczenie podkreśla, że są to odrębne tryby i zasady, a ich łączenie wymaga zachowania właściwych reguł materialnych i procesowych.
  • dział spadku
  • nierozpoznanie istoty sprawy
  • zniesienie współwłasności
Czytaj orzeczenie
I Ns 4508/13Sąd Rejonowy w Sokółce

Dział spadku gospodarstwa rolnego – wyrok SR w Sokółce

Streszczenie

Sąd Rejonowy w Sokółce dokonał działu spadku po rodzicach, obejmującego gospodarstwo rolne, przyjmując sposób podziału zgodny z ostatecznym stanowiskiem większości uczestników. Sprawa pokazuje, że w postępowaniu działowym istotne znaczenie ma zgodna wola spadkobierców oraz możliwość dostosowania podziału do realiów majątku i stanowisk…
VI ACa 1899/13Sąd Apelacyjny w Warszawie

Ustna pożyczka i zakaz orzekania ponad żądanie

Streszczenie

Sąd Apelacyjny w Warszawie uznał, że sąd I instancji wyszedł ponad żądanie, opierając rozstrzygnięcie na innej podstawie faktycznej niż wskazana przez powoda, co narusza art. 321 k.p.c. Jednocześnie przypomniał, że ustną umowę pożyczki co do zasady można wykazywać wszelkimi środkami dowodowymi, ale przy kwocie powyżej 500 zł obowiązują…
  • pożyczka
  • zasady orzekania
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 689: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 689 Kodeksu postępowania cywilnego umożliwia połączenie dwóch instytucji prawnych w jednym postępowaniu sądowym – działu spadku oraz zniesienia współwłasności. Przepis stanowi, że jeśli cały majątek spadkowy lub poszczególne rzeczy należące do niego są współwłasnością, która nie wynika z dziedziczenia, można prowadzić dział spadku jednocześnie ze zniesieniem współwłasności. Oznacza to, że w jednej sprawie sąd rozstrzyga zarówno zasady podziału spadku między spadkobiercami, jak i sposób zakończenia współwłasności rzeczy, które należały do spadku, ale współwłasność ich nie wynika z dziedziczenia. Takie rozwiązanie pozwala na efektywne i kompleksowe zakończenie stosunków prawnych względem tych składników majątkowych, które są zarazem udziałem spadkowym i przedmiotem współwłasności innego rodzaju.

Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy spadkodawca pozostawił spadek, którego składniki są współwłasnością osób trzecich w inny sposób niż przez dziedziczenie. Może to dotyczyć np. nieruchomości lub ruchomości, które były współwłasnością spadkodawcy z innymi osobami przed śmiercią. W takich przypadkach kiedy dochodzi do działu spadku między spadkobiercami, zarazem pojawia się konieczność zniesienia współwłasności tych rzeczy, by spadkobiercy mogli uzyskać jednoznaczne prawo własności. Art. 689 KPC pozwala na połączenie obu tych procesów, co upraszcza postępowanie i przeciwdziała rozproszeniu różnych spraw prowadzonych osobno.

Przykładem może być sytuacja, gdy po śmierci osoby pozostającej we współwłasności z innymi, spadkobiercy chcą podzielić majątek spadkowy, który obejmuje także np. mieszkanie będące współwłasnością z osobą spoza spadku. Zamiast prowadzić oddzielne postępowania – dział spadku i zniesienie współwłasności – sąd może w jednej sprawie rozstrzygnąć podział spadku i sposób zakończenia współwłasności mieszkania z osobą trzecią. To pozwala na sprawniejsze i spójniejsze uregulowanie praw własności.

Częstym błędem przy stosowaniu art. 689 KPC jest nieświadomość, że możliwe jest łączenie tych postępowań, co skutkuje prowadzeniem dwóch oddzielnych procesów, a tym samym dłuższym i bardziej kosztownym procedowaniem. Niekiedy także błędnie rozróżnia się tytuł współwłasności, myląc współwłasność pochodzącą z dziedziczenia z innymi formami współwłasności. Ponadto ważne jest, by dokładnie ustalić, które składniki majątku są współwłasnością z innego tytułu, aby poprawnie zakwalifikować sprawę do łączenia postępowań. W przypadku indywidualnych wątpliwości co do zastosowania art. 689 KPC, warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże właściwie ocenić sytuację i zaplanować odpowiednie postępowanie sądowe.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy można połączyć dział spadku i zniesienie współwłasności?

Można je połączyć, gdy cały majątek spadkowy lub jego części są współwłasnością z innego tytułu niż dziedziczenie.

Co oznacza, że współwłasność jest z innego tytułu niż dziedziczenie?

Oznacza to, że współwłasność powstała inaczej niż przez odziedziczenie np. na podstawie umowy lub innego stosunku prawnego.

Czy dział spadku i zniesienie współwłasności zawsze muszą być prowadzone razem?

Nie, łączenie ich jest możliwe, ale tylko gdy spełnione są warunki z art. 689 KPC.

Co daje połączenie działu spadku ze zniesieniem współwłasności?

Umożliwia sprawniejsze i kompleksowe uregulowanie praw własności w jednym postępowaniu sądowym.

Czy przy skomplikowanych przypadkach warto poradzić się prawnika?

Tak, konsultacja z prawnikiem może pomóc w prawidłowym przeprowadzeniu łączenia postępowań.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 689