Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 656.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Sprawy o wyjawienie przedmiotów spadkowych sąd rozpoznaje na rozprawie, wzywając oprócz wnioskodawcy tych, którzy są uprawnieni do wystąpienia z wnioskiem o wyjawienie przedmiotów spadkowych, jeżeli są mu znani.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

VIII GC 242/19Sąd Okręgowy w Bydgoszczy

VIII GC 242/19

Fragment uzasadnienia

… je ukończyć w umówionym terminie. Pozwany tym samym przywołał podstawę odstąpienia bez zachowania wypowiedzenia, w trybie natychmiastowym, z art. 635 k.p.c. , który poprzez art. 656 k.p.c. znajduje zastosowanie do umów o roboty budowlane. W myśl art. 635 k.p.c. jeżeli przyjmujący zamówienie opóźnia się z rozpoczęciem lub wykończeniem dzieła tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał je ukończyć w czasie umówionym…
  • kary umowne
  • wykładnia umowy
Czytaj orzeczenie
III Ca 536/19Sąd Okręgowy w Gliwicach

III Ca 536/19

Fragment uzasadnienia

… ten błędnie oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu. Podstawą rozstrzygnięcia natomiast winien być art. 647 k.c. , art. 455 k.c. oraz art. 656 k.c. i art. 638 k.c. w związku z art. 556 i 560 § 1 k.c. oraz 563 § 1 i 538 § 1 k.c. Wartość robót w niniejszej sprawie została ustalona na podstawie w opinii biegłego, Sąd Rejonowy oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z innego biegłego i nie zostały do…
  • umowa o roboty budowlane
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 656: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 656 KPC reguluje sposób procedowania sądu w sprawach o wyjawienie przedmiotów spadkowych. Przepis przesądza, że takie sprawy sąd rozpoznaje na rozprawie, a nie na posiedzeniu niejawnym, co jest istotnym wyjątkiem od ogólnej reguły postępowania nieprocesowego, w którym sąd często orzeka bez wyznaczania rozprawy. Druga część normy dotyczy kręgu osób wzywanych na rozprawę: oprócz wnioskodawcy sąd wzywa również te osoby, którym przysługuje uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o wyjawienie przedmiotów spadkowych. Warunkiem wezwania jest to, aby osoby te były sądowi znane, czyli aby ich tożsamość i dane wynikały z akt sprawy lub z informacji przedstawionych w toku postępowania. Celem takiego rozwiązania jest zapewnienie, by o postępowaniu dowiedziały się wszystkie osoby, których interes majątkowy może zależeć od ustalenia rzeczywistego składu spadku.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 656 KPC stosuje się w postępowaniu spadkowym, gdy złożono wniosek o wyjawienie przedmiotów spadkowych, czyli o zobowiązanie osoby władającej majątkiem spadkowym do wskazania, jakie rzeczy i prawa wchodzą w skład spadku oraz gdzie się znajdują. Przepis nie rozstrzyga o tym, kto może taki wniosek złożyć ani jakie są przesłanki jego uwzględnienia - te kwestie wynikają z innych przepisów regulujących to postępowanie. Norma z art. 656 KPC ma charakter proceduralny i aktualizuje się już po wpłynięciu wniosku, na etapie wyznaczania posiedzenia. Obowiązek wezwania innych uprawnionych powstaje wyłącznie wtedy, gdy sąd dysponuje wiedzą o ich istnieniu i danych umożliwiających doręczenie. Jeżeli takich informacji brak, brak wezwania nie stanowi naruszenia przepisu.

Przykład

Trzech spadkobierców dziedziczy po zmarłym ojcu. Jeden z nich mieszkał z ojcem i po jego śmierci nadal zajmuje mieszkanie oraz dysponuje jego rzeczami, a pozostali podejrzewają, że nie ujawnia wszystkich składników majątku, na przykład oszczędności i wartościowej kolekcji. Jedna z sióstr składa wniosek o wyjawienie przedmiotów spadkowych, wskazując w nim dane drugiego rodzeństwa. Sąd, stosując art. 656 KPC, wyznacza rozprawę i wzywa na nią nie tylko wnioskodawczynię, lecz także pozostałego spadkobiercę uprawnionego do złożenia takiego wniosku, dzięki czemu wszyscy zainteresowani mogą przedstawić swoje stanowisko i twierdzenia.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że sprawę o wyjawienie przedmiotów spadkowych sąd może załatwić „od ręki" na posiedzeniu niejawnym - art. 656 KPC wyraźnie wymaga rozprawy. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie wezwania na rozprawę z automatycznym uzyskaniem statusu uczestnika o identycznych uprawnieniach jak wnioskodawca; wezwanie służy przede wszystkim zapewnieniu udziału w sprawie. Trzeci błąd polega na oczekiwaniu, że sąd samodzielnie ustali i odnajdzie wszystkich uprawnionych - przepis mówi o osobach sądowi znanych, dlatego to w interesie wnioskodawcy leży wskazanie ich danych. Warto też pamiętać, że przepis nie przesądza o wyniku sprawy ani o zakresie informacji, które trzeba wyjawić. W indywidualnej sprawie spadkowej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni okoliczności konkretnego przypadku.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy sąd może rozpoznać sprawę o wyjawienie przedmiotów spadkowych bez rozprawy?

Nie. Art. 656 KPC wprost wymaga, aby sprawy o wyjawienie przedmiotów spadkowych były rozpoznawane na rozprawie.

Kogo sąd wzywa na rozprawę poza wnioskodawcą?

Sąd wzywa osoby uprawnione do wystąpienia z wnioskiem o wyjawienie przedmiotów spadkowych. Dotyczy to jednak tylko tych osób, które są sądowi znane.

Co się dzieje, jeżeli sąd nie zna innych uprawnionych?

Przepis nakazuje wezwanie tylko osób znanych sądowi. Jeżeli ich dane nie wynikają z akt, sąd nie ma obowiązku ich poszukiwania, dlatego warto wskazać je we wniosku.

Czy niestawiennictwo wezwanego wstrzymuje rozprawę?

Art. 656 KPC nie reguluje skutków niestawiennictwa. Przepis ten dotyczy wyłącznie obowiązku rozpoznania sprawy na rozprawie i wezwania osób uprawnionych.

Czy art. 656 KPC określa, kto może złożyć wniosek o wyjawienie?

Nie. Przepis odwołuje się do osób uprawnionych, ale samego kręgu uprawnionych ani przesłanek wniosku nie definiuje - wynikają one z innych przepisów.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 656