Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Przepisy o zabezpieczeniu spadku stosuje się odpowiednio do zabezpieczenia przedmiotu zapisu windykacyjnego.
Zapytaj o orzecznictwo do art. 636(2) KPC
Odpowiedź z cytowanymi sygnaturami, do sprawdzenia w źródle.
Art. 636(2) KPC zawiera tak zwane odesłanie: nakazuje, aby przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o zabezpieczeniu spadku stosować odpowiednio również do zabezpieczenia przedmiotu zapisu windykacyjnego. Ustawodawca nie tworzy więc odrębnej, samodzielnej procedury dla przedmiotu zapisu, lecz przenosi na ten grunt gotowy zestaw rozwiązań wypracowanych dla majątku spadkowego. Słowo "odpowiednio" oznacza, że część przepisów stosuje się wprost, część z modyfikacjami wynikającymi ze specyfiki zapisu windykacyjnego, a niektóre mogą w ogóle nie znaleźć zastosowania, jeżeli nie pasują do sytuacji. Dzięki temu sąd może sięgnąć po te same środki zabezpieczające, które służą ochronie spadku, kierując je na konkretny składnik majątku objęty rozrządzeniem testatora. Celem regulacji jest zapobieżenie sytuacji, w której przedmiot zapisu zostanie utracony, uszkodzony, ukryty lub zbyty, zanim nabywca zdoła faktycznie objąć go we władanie.
Przepis wchodzi w grę wtedy, gdy spadkodawca w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego przeznaczył oznaczonej osobie konkretny przedmiot, a po jego śmierci pojawia się realne ryzyko dla tego przedmiotu. Chodzi o okres przejściowy, gdy formalne kwestie spadkowe nie są jeszcze zakończone, a rzecz pozostaje faktycznie poza kontrolą osoby, na której rzecz uczyniono zapis. Zastosowanie art. 636(2) KPC oznacza, że do wniosku o zabezpieczenie, kręgu osób uprawnionych, właściwości sądu oraz katalogu środków zabezpieczających sięga się do regulacji dotyczących zabezpieczenia spadku, dostosowując je do przedmiotu zapisu. Przepis nie przesądza natomiast o tym, komu ostatecznie rzecz przypadnie - kwestie sporne co do skuteczności zapisu rozstrzyga się w innym trybie.
Spadkodawca zapisał w testamencie notarialnym samochód dostawczy na rzecz swojego siostrzeńca, który prowadzi firmę transportową. Po śmierci testatora pojazd stoi na posesji, do której siostrzeniec nie ma dostępu, a inne osoby korzystają z auta i zapowiadają jego sprzedaż. W takiej sytuacji zainteresowany może zwrócić się do sądu o zabezpieczenie przedmiotu zapisu, powołując się na art. 636(2) KPC. Sąd, stosując odpowiednio przepisy o zabezpieczeniu spadku, może zastosować środek chroniący pojazd, na przykład oddanie go pod dozór wskazanej osobie.
Najczęstszym błędem jest utożsamianie zabezpieczenia z definitywnym przyznaniem rzeczy - zabezpieczenie ma charakter tymczasowy i ochronny, a nie rozstrzygający o prawie własności. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że przepisy o zabezpieczeniu spadku stosuje się tu bezrefleksyjnie, dosłownie; słowo "odpowiednio" wymusza ich dostosowanie do realiów zapisu windykacyjnego. Zdarza się też mylenie zabezpieczenia przedmiotu zapisu z ogólnym zabezpieczeniem roszczeń w procesie, choć są to odrębne instytucje. Wreszcie nie każde subiektywne poczucie zagrożenia uzasadnia zabezpieczenie - potrzebne są okoliczności wskazujące na realne ryzyko dla przedmiotu.
W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni konkretne okoliczności i dobierze właściwy wniosek.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Przepis nakazuje stosować odpowiednio przepisy o zabezpieczeniu spadku do zabezpieczenia przedmiotu zapisu windykacyjnego. Nie tworzy odrębnej procedury, lecz odsyła do już istniejącej.
Oznacza, że część przepisów o zabezpieczeniu spadku stosuje się wprost, część z modyfikacjami, a niektóre mogą nie znaleźć zastosowania, jeżeli nie pasują do specyfiki zapisu windykacyjnego.
Nie. Zabezpieczenie ma charakter tymczasowy i chroni przedmiot przed utratą lub zbyciem. O tym, komu rzecz ostatecznie przypadnie, decyduje się w odrębnym trybie.
Wtedy, gdy istnieje realne ryzyko, że przedmiot zapisu zostanie ukryty, uszkodzony, zużyty lub zbyty, zanim uprawniony faktycznie go obejmie.
Nie, to odrębne instytucje. Art. 636(2) KPC dotyczy zabezpieczenia przedmiotu zapisu windykacyjnego według reguł przewidzianych dla zabezpieczenia spadku.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
PrawMi odpowiada z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń.
Zapytaj o art. 636(2)