Art. 610³.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 610³ KPC wprowadza szczególną zasadę doręczeń w postępowaniu w sprawach celnych, gdy uczestnik postępowania mieszka w państwie, które nie jest członkiem Unii Europejskiej. Jeżeli taki uczestnik nie ustanowił pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej ani nie wskazał w Polsce pełnomocnika do doręczeń, przeznaczone dla niego pisma sądowe pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Oznacza to, że pismo uznaje się za skutecznie doręczone, mimo że fizycznie nie trafia do adresata, a terminy procesowe biegną tak samo, jak przy zwykłym doręczeniu. Druga część przepisu przewiduje ułatwienie: jeżeli uczestnik ustanowił pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w Polsce, który nie może być pełnomocnikiem procesowym w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jego ustanowienie traktuje się jako wskazanie pełnomocnika do doręczeń. Konstrukcja ta ma zapewnić sprawny bieg postępowania i uniknąć długotrwałych doręczeń poza granice Unii Europejskiej.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wyłącznie w postępowaniu w sprawach celnych prowadzonym według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki: uczestnik zamieszkuje w państwie spoza Unii Europejskiej oraz nie ma w Polsce ani pełnomocnika do prowadzenia sprawy, ani wskazanego pełnomocnika do doręczeń. Jeżeli uczestnik mieszka w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, art. 610³ KPC nie znajduje zastosowania. Skutek pozostawienia pisma w aktach ustaje na przyszłość z chwilą, gdy uczestnik wskaże w Polsce adresata doręczeń, ponieważ od tego momentu doręczenia następują na wskazany adres. Ocena, czy dana osoba może być pełnomocnikiem procesowym, następuje według ogólnych przepisów o pełnomocnictwie procesowym.

Przykład

Przedsiębiorca prowadzący działalność w państwie spoza Unii Europejskiej jest uczestnikiem postępowania sądowego w sprawie celnej dotyczącej towaru zatrzymanego na granicy. Nie ustanawia pełnomocnika mieszkającego w Polsce i nie wskazuje polskiego adresu do doręczeń, licząc na to, że sąd będzie wysyłał korespondencję na adres zagraniczny. Sąd, działając na podstawie art. 610³ KPC, pozostawia kolejne pisma w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, co oznacza, że terminy na złożenie pism i środków zaskarżenia biegną. Przedsiębiorca dowiaduje się o rozstrzygnięciu z opóźnieniem, gdy termin do jego zaskarżenia już upłynął.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że skoro pismo nie dotarło do rąk uczestnika, doręczenie nie jest skuteczne - przepis wyraźnie stanowi inaczej. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie pełnomocnika do doręczeń z pełnomocnikiem procesowym; przepis dopuszcza sytuację, w której osoba niemogąca być pełnomocnikiem procesowym pełni jedynie funkcję adresata pism. Mylne bywa także założenie, że wystarczy podać zagraniczny adres korespondencyjny albo adres poczty elektronicznej - istotne jest wskazanie osoby w Polsce. Wreszcie art. 610³ KPC nie obejmuje uczestników mieszkających w państwach Unii Europejskiej, co bywa pomijane. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.