Co stanowi przepis
Art. 603(2) KPC reguluje dwie kwestie proceduralne związane z wnioskiem o ustanowienie kuratora. Po pierwsze, zgodnie z § 1 wnioskodawca ma obowiązek wskazać we wniosku zakres spraw, w jakich kurator powinien podejmować czynności, czyli określić, czym konkretnie kurator ma się zająć. Jednocześnie przepis wyraźnie zastrzega, że sąd nie jest związany zakresem żądania, a zatem może ustanowić kuratora do węższego lub szerszego kręgu spraw niż zaproponowany we wniosku. Po drugie, § 2 nakłada na przewodniczącego obowiązek wezwania wnioskodawcy do uiszczenia zaliczki na pokrycie kosztów działania kuratora, w wysokości i terminie wyznaczonych w wezwaniu. Gdy wnioskodawców jest więcej niż jeden, przewodniczący wzywa każdego z nich do zapłaty zaliczki w równych częściach albo w innym stosunku, według własnego uznania. Brak uiszczenia zaliczki skutkuje zwrotem wniosku przez przewodniczącego.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis stosuje się w postępowaniu nieprocesowym, w sprawach o ustanowienie kuratora, gdy z wnioskiem występuje zainteresowany podmiot. Znajduje zastosowanie od momentu złożenia wniosku: najpierw przy badaniu jego treści pod kątem wskazania zakresu spraw, a następnie na etapie wezwania do wpłaty zaliczki. Obowiązek zaliczkowy dotyczy wnioskodawcy niezależnie od tego, czy jest osobą fizyczną, czy podmiotem gospodarczym, o ile nie został zwolniony od kosztów na innej podstawie. Zwrot wniosku wskutek nieuiszczenia zaliczki jest czynnością przewodniczącego, a nie merytorycznym rozstrzygnięciem sądu co do zasadności ustanowienia kuratora.
Przykład
Spółka zamierza pozwać podmiot, który nie ma organu uprawnionego do reprezentacji, i składa wniosek o ustanowienie kuratora, wskazując, że ma on reprezentować ten podmiot w konkretnym postępowaniu o zapłatę. Przewodniczący wzywa spółkę do wpłaty zaliczki w oznaczonej kwocie w wyznaczonym terminie. Jeżeli spółka wpłaci zaliczkę, sąd rozpoznaje wniosek i może określić zakres czynności kuratora inaczej, niż zaproponowano, na przykład obejmując nim także inne czynności niezbędne do prawidłowego działania. Jeżeli natomiast zaliczka nie zostanie wpłacona, wniosek zostanie zwrócony, a spółka będzie musiała złożyć go ponownie.
Częste nieporozumienia
Najczęstszy błąd to przekonanie, że wskazany we wniosku zakres spraw wiąże sąd - art. 603(2) § 1 KPC wprost temu przeczy. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie zaliczki jako opłaty sądowej; jest to odrębna wpłata przeznaczona na pokrycie kosztów działania kuratora. Wnioskodawcy bywa też zaskoczeni, że przy kilku wnioskodawcach podział zaliczki nie musi być równy, ponieważ przewodniczący może ustalić inny stosunek według swojego uznania. Wreszcie zwrot wniosku nie oznacza oddalenia żądania i nie przesądza, że kurator nie może zostać ustanowiony w przyszłości. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni konkretne okoliczności i treść wezwania.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
