Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 598².

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

Treść przepisu
Wyjaśnienie

§ 1.W czasie trwania postępowania o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką toczącego się na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. przed sądem, o którym mowa w art. 518² § 1 lub art. 569¹ § 1 lub 3, nie można rozstrzygać w przedmiocie władzy rodzicielskiej lub opieki nad tą osobą. Postępowanie w tych sprawach sąd zawiesza z urzędu z chwilą otrzymania informacji przesłanej przez polski organ centralny, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o wykonywaniu niektórych czynności organu centralnego w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie prawa Unii Europejskiej i umów międzynarodowych, lub sąd, o którym mowa w art. 569¹ § 1 lub 3, o wniesieniu wniosku w przedmiocie odebrania osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką.

§ 2.Po zakończeniu postępowania o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką sąd podejmie zawieszone postępowanie.

§ 3.W przypadku innym niż określony w § 1, jeżeli do rozstrzygnięcia wniosku o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką niezbędne jest jego łączne rozpoznanie ze sprawą dotyczącą władzy rodzicielskiej, postępowanie toczy się z zachowaniem przepisu art. 579.

§ 4.Przepisu § 1 nie stosuje się w przypadku, o którym mowa w art. 569¹ § 1¹ i art. 518² w związku z art. 569¹, ani w przypadku toczącego się przed sądem innego państwa postępowania w sprawie o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką prowadzonej na podstawie konwencji haskiej z 1980 r.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 598² KPC porządkuje relację między dwoma rodzajami spraw rodzinnych: postępowaniem o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką, prowadzonym na podstawie konwencji haskiej z 1980 r., oraz postępowaniem dotyczącym samej władzy rodzicielskiej lub opieki. Zgodnie z § 1, dopóki przed sądem wskazanym w art. 518² § 1 albo art. 569¹ § 1 lub 3 KPC toczy się sprawa "haska", nie można rozstrzygać o władzy rodzicielskiej lub opiece nad tym samym dzieckiem. Sąd, który taką sprawę prowadzi, zawiesza ją z urzędu, a więc bez wniosku uczestników, z chwilą otrzymania informacji od polskiego organu centralnego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r., albo od sądu wskazanego w art. 569¹ § 1 lub 3, o wniesieniu wniosku o odebranie osoby. Paragraf 2 przewiduje, że po zakończeniu postępowania o odebranie osoby sąd podejmuje zawieszone postępowanie. Paragraf 3 dotyczy sytuacji innych niż opisana w § 1 i nakazuje, aby przy potrzebie łącznego rozpoznania wniosku o odebranie osoby ze sprawą o władzę rodzicielską zachować przepis art. 579 KPC. Z kolei § 4 wyłącza stosowanie § 1 w przypadkach wskazanych w art. 569¹ § 1¹ i art. 518² w związku z art. 569¹, a także wtedy, gdy postępowanie konwencyjne toczy się przed sądem innego państwa.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis działa wówczas, gdy równolegle istnieją: wniosek o wydanie dziecka na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. rozpoznawany przez wskazany w ustawie sąd oraz sprawa o władzę rodzicielską lub opiekę nad tym samym dzieckiem. Przesłanką zawieszenia jest urzędowa informacja o wniesieniu wniosku, pochodząca od organu centralnego albo od sądu prowadzącego sprawę konwencyjną. Zakaz orzekania obejmuje merytoryczne rozstrzyganie o władzy rodzicielskiej lub opiece, a jego celem jest niedopuszczenie do sytuacji, w której orzeczenie krajowe wyprzedziłoby i zniweczyło skutek postępowania o powrót dziecka. Przepis nie działa automatycznie w każdej sprawie transgranicznej - wyjątki z § 4 są tu istotne.

Przykład

Jedno z rodziców wywozi dziecko z innego państwa do Polski bez zgody drugiego rodzica. Drugi rodzic składa wniosek konwencyjny o powrót dziecka, a organ centralny informuje o tym sąd rejonowy, przed którym toczy się już sprawa o ograniczenie władzy rodzicielskiej. Sąd rejonowy zawiesza to postępowanie z urzędu i nie orzeka o władzy rodzicielskiej. Po prawomocnym zakończeniu sprawy o odebranie dziecka sąd podejmuje zawieszone postępowanie i rozpoznaje je dalej.

Częste nieporozumienia

Zawieszenie z art. 598² § 1 KPC nie oznacza umorzenia sprawy ani przesądzenia jej wyniku - postępowanie zostaje podjęte po zakończeniu sprawy konwencyjnej. Nie jest też prawdą, że zakaz obejmuje wszystkie decyzje sądu opiekuńczego; przepis mówi o rozstrzyganiu w przedmiocie władzy rodzicielskiej lub opieki. Mylące bywa również zakładanie, że postępowanie "haskie" toczące się za granicą wywołuje ten sam skutek - § 4 wprost to wyłącza. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy sąd zawiesza sprawę o władzę rodzicielską na wniosek?

Nie, art. 598² § 1 KPC przewiduje zawieszenie z urzędu. Następuje ono z chwilą otrzymania informacji od polskiego organu centralnego albo od sądu prowadzącego sprawę o odebranie osoby.

Co dzieje się z zawieszoną sprawą po zakończeniu postępowania haskiego?

Zgodnie z § 2 sąd podejmuje zawieszone postępowanie po zakończeniu sprawy o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką.

Czy sprawa o powrót dziecka tocząca się za granicą blokuje polskie postępowanie?

Nie. Paragraf 4 wyłącza stosowanie § 1, gdy postępowanie konwencyjne toczy się przed sądem innego państwa.

Kiedy stosuje się art. 579 KPC wskazany w § 3?

Wtedy, gdy poza sytuacją z § 1 do rozstrzygnięcia wniosku o odebranie osoby niezbędne jest jego łączne rozpoznanie ze sprawą dotyczącą władzy rodzicielskiej.

Czego dokładnie dotyczy zakaz z art. 598² § 1 KPC?

Zakaz obejmuje rozstrzyganie w przedmiocie władzy rodzicielskiej lub opieki nad osobą, której dotyczy sprawa prowadzona na podstawie konwencji haskiej z 1980 r.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 598(2)

← Wróć do pełnej ustawy