Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Sąd opiekuńczy może wszcząć postępowanie z urzędu.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… uczestników nie zgłasza swojego interesu. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy sprawa była lub mogła być wszczęta z urzędu. Będą to przypadki wszczęcia postępowania nieprocesowego, np. art. 570, 579 1 , 603 § 2 kpc . Dlatego też nie można podzielić stanowiska wyrażonego w piśmiennictwie, iż w sytuacji zaginięcia (zniszczenia) akt z innych przyczyn niż siła wyższa, wszczęcie postępowania może nastąpić tylko z urzędu (por. I.…
Fragment uzasadnienia
… są dla uczestnika niezwykle ważne. (dowód: odpowiedź na wniosek k. 48 – 53) Po wpłynięciu do akt sprawy opinii z (...) w T. Sąd na mocy art. 570 kpc wszczął z urzędu postępowanie z uczestnictwem A. B. i M. B. (1) o zmianę zarządzeń opiekuńczych we władzy rodzicielskiej A. B. i M. B. (1) nad ich małoletnim synem J. B. (1) . Sąd ustalił, co następuje: Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2018 r. - sygn. akt I C 1599/17 Sąd Okręgowy w…
Fragment uzasadnienia
… odpis odpowiedzi na wniosek wraz z winsokiem o ustalenie kontaktów k 19 – 22) Po uzyskaniu w sprawie opinii z Opiniodawczego Zespołu (...) w T. Sąd na mocy art. 570 kpc wszczął postępowanie z urzędu z uczestnictwem J. B. i M. M. (1) o ustalenie stałego miejsca zamieszkania małoletniego F. M. oraz wydanie zarządzeń opiekuńczych we władzy rodzicielskiej J. B. i M. M. (1) . Sąd ustalił, co następuje: Małoletni F. M. urodził…
Fragment uzasadnienia
… w charakterze uczestników S. L. (1) i S. M. . Sąd zważył co następuje: Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte z urzędu na podstawie przepisu art. 570 k.p.c. z uwagi na prowadzone wcześniej postępowania w sprawach N. w których informowano o odbiegających od norm zachowaniach małoletniego M. L. (1) . Zgodnie z przepisem art. 109 § 1-2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 570: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 570 KPC zawiera jedną, krótką, ale bardzo istotną normę: sąd opiekuńczy może wszcząć postępowanie z urzędu. Oznacza to, że do rozpoczęcia sprawy nie jest konieczny wniosek osoby zainteresowanej ani żądanie jakiegokolwiek uczestnika. Sąd sam podejmuje decyzję o zainicjowaniu postępowania, jeżeli poweźmie wiadomość o okolicznościach, które w zakresie jego kompetencji opiekuńczych wymagają rozstrzygnięcia. Jest to wyjątek od typowej dla postępowania cywilnego zasady, zgodnie z którą to strona lub wnioskodawca uruchamia działanie sądu. Przepis ten wyraża szczególny charakter spraw opiekuńczych, w których chronione są przede wszystkim dobro dziecka oraz interesy osób wymagających wsparcia.
Art. 570 KPC dotyczy spraw należących do właściwości sądu opiekuńczego, a więc spraw z zakresu opieki, kurateli, władzy rodzicielskiej i innych spraw rodzinnych rozpoznawanych w trybie nieprocesowym. Zastosowanie tego przepisu aktualizuje się wtedy, gdy do sądu dociera informacja wskazująca na potrzebę interwencji, na przykład ał od szkoły, policji, ośrodka pomocy społecznej, szpitala, kuratora czy osoby prywatnej. Sam przepis nie określa, w jakiej formie ma nastąpić zawiadomienie ani kto może je złożyć, co oznacza, że źródło wiedzy sądu może być różne. Sąd nie jest przy tym związany treścią zawiadomienia i samodzielnie ocenia, czy w ogóle wszcząć postępowanie i w jakim zakresie je prowadzić. Możliwość działania z urzędu nie przekreśla oczywiście prawa osób zainteresowanych do złożenia własnego wniosku.
Wychowawca w szkole zauważa, że uczeń od dłuższego czasu przychodzi na zajęcia zaniedbany, często opuszcza lekcje i mówi o trudnej sytuacji w domu. Szkoła kieruje do sądu rodzinnego pismo opisujące te obserwacje, choć nie jest to formalny wniosek o pozbawienie czy ograniczenie władzy rodzicielskiej. Sąd opiekuńczy, korzystając z art. 570 KPC, może na tej podstawie wszcząć postępowanie z urzędu i zbadać sytuację rodziny, w tym zlecić wywiad środowiskowy. Dopiero po zgromadzeniu informacji sąd zdecyduje, czy potrzebna jest jakakolwiek ingerencja, czy też postępowanie należy umorzyć.
Pierwszym błędem jest przekonanie, że pismo skierowane do sądu automatycznie wywołuje wszczęcie sprawy - art. 570 KPC daje sądowi możliwość działania, a nie nakłada obowiązku reagowania na każdą informację. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie osoby zawiadamiającej jako uczestnika postępowania; samo przekazanie informacji nie czyni z niej strony i nie daje jej uprawnień procesowych. Zdarza się też przekonanie, że wszczęcie sprawy z urzędu z góry przesądza o negatywnej ocenie rodziców, tymczasem jest to jedynie etap badania sytuacji. Wreszcie nie należy utożsamiać działania z urzędu z dowolnością - sąd nadal prowadzi postępowanie w granicach swojej właściwości i według przepisów procedury.
W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy postępowanie już się toczy, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Tak. Art. 570 KPC pozwala sądowi opiekuńczemu wszcząć postępowanie z urzędu, bez wniosku osoby zainteresowanej.
Przepis nie ogranicza kręgu takich osób. Informacja może pochodzić od szkoły, policji, ośrodka pomocy społecznej, kuratora, sąsiada czy członka rodziny.
Nie. Art. 570 KPC mówi o możliwości, a nie o obowiązku. Sąd sam ocenia, czy okoliczności uzasadniają wszczęcie sprawy.
Samo przekazanie informacji nie czyni z niej uczestnika postępowania. O kręgu uczestników decydują przepisy o postępowaniu nieprocesowym i sąd.
Nie. Wszczęcie postępowania służy zbadaniu sytuacji, a o ewentualnych środkach sąd decyduje dopiero po zgromadzeniu informacji.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 570