Art. 567⁵.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 567(5) KPC reguluje wpływ postępowania o zniesienie separacji na inne toczące się sprawy dotyczące wspólnego mieszkania małżonków. Zgodnie z jego treścią, z chwilą wszczęcia postępowania o zniesienie separacji sąd zawiesza z urzędu postępowanie w sprawie o eksmisję jednego z małżonków pozostających w separacji ze wspólnego mieszkania. Ta sama zasada dotyczy postępowania w sprawie o korzystanie przez małżonków pozostających w separacji ze wspólnego mieszkania. Zawieszenie następuje z urzędu, co oznacza, że sąd podejmuje tę czynność sam, bez konieczności składania wniosku przez którąkolwiek ze stron. Druga część przepisu przewiduje dalej idący skutek: z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia o zniesieniu separacji postępowanie umarza się z urzędu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy między małżonkami orzeczona została separacja i równolegle toczą się dwa rodzaje spraw. Pierwsza z nich to postępowanie o zniesienie separacji, czyli o przywrócenie stanu sprzed jej orzeczenia. Druga to sprawa o eksmisję jednego z małżonków ze wspólnego mieszkania albo sprawa o sposób korzystania z tego mieszkania przez małżonków. Kluczowym momentem jest wszczęcie postępowania o zniesienie separacji - to właśnie wtedy powstaje obowiązek zawieszenia. Logika art. 567(5) KPC jest prosta: skoro strony zmierzają do przywrócenia wspólnoty małżeńskiej, rozstrzyganie o rozdzieleniu ich w sferze mieszkaniowej staje się przedwczesne, a po zniesieniu separacji - bezprzedmiotowe.

Przykład

Małżonkowie pozostają w separacji orzeczonej przez sąd i nadal zajmują wspólne mieszkanie. Jedno z nich wniosło pozew o eksmisję drugiego małżonka, powołując się na konflikt i uciążliwe wspólne zamieszkiwanie. W trakcie tej sprawy oboje decydują się na pojednanie i składają zgodny wniosek o zniesienie separacji. Sąd rozpoznający sprawę eksmisyjną, dowiedziawszy się o wszczęciu postępowania o zniesienie separacji, zawiesza ją z urzędu, a gdy orzeczenie o zniesieniu separacji się uprawomocni - postępowanie o eksmisję zostaje umorzone z urzędu, bez merytorycznego rozstrzygnięcia.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że zawieszenie wymaga wniosku strony - art. 567(5) KPC wyraźnie nakazuje działanie z urzędu. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie zawieszenia z umorzeniem: zawieszenie jest stanem tymczasowym, a umorzenie następuje dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia o zniesieniu separacji. Trzecim błędem jest rozciąganie tego przepisu na wszelkie spory mieszkaniowe - dotyczy on spraw o eksmisję małżonka i o korzystanie ze wspólnego mieszkania przez małżonków pozostających w separacji. Warto też pamiętać, że jeśli postępowanie o zniesienie separacji zakończy się bez zniesienia separacji, podstawa umorzenia z tego przepisu nie powstaje. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy w grę wchodzą prawa do lokalu, warto skonsultować się z prawnikiem.