PrawMi

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 528.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Wniosek o uznanie za zmarłego można zgłosić niewcześniej niż na rok przed końcem terminu, po upływie którego zaginiony może być uznany za zmarłego. Gdy jednak uznanie za zmarłego może nastąpić po upływie roku lub krótszego niż rok terminu od zdarzenia, które uzasadnia prawdopodobieństwo śmierci zaginionego, wniosek o uznanie za zmarłego zgłosić można dopiero po upływie tego terminu.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IV Pa 130/14Sąd Okręgowy w Zielonej Górze

Rozliczanie nadgodzin według ewidencji czasu pracy – wyrok SO

Fragment uzasadnienia

… wyładunki oraz mycie pojazdów przy jednoczesnym zasądzeniu wynagrodzenia dodatkowego za wykonywanie tych czynności; 8) naruszenie art. 528 § 2 k.p.c. przez nieprzedstawienie w uzasadnieniu wyroku sposobu wyliczeń należności zasądzonych powodom, w szczególności wyliczeń w zakresie wynagrodzenia za nadgodziny za okres, w którym nie była prowadzona ewidencja czasu pracy, co powoduje sytuację, że należy domyślać się, jaki…
Czytaj orzeczenie
I C 373/21Sąd Rejonowy w Ciechanowie

I C 373/21

Fragment uzasadnienia

… będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli ( art. 527 § 3 kc ). Ponadto, zgodnie z art. 528 kc , jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika w pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet…
Czytaj orzeczenie
I AGa 273/19Sąd Apelacyjny w Krakowie

I AGa 273/19

Fragment uzasadnienia

… zabezpieczenie spłaty na majątku spółki powiązanej z dłużnikiem, co pogarszało jej sytuację. Z uwagi na ww. okoliczności na podstawie art. 527 §1 k.p.c. w zw. z art. 528 k.p.c. zarzut bezskuteczności umowy poręczenia był uzasadniony, co doprowadziło Sąd Okręgowy do uwzględnienia powództwa w całości. W ocenie Sądu Okręgowego nie zaistniały też podstawy do oddalenia powództwa na podstawie art. 5 k.c. Sąd Okręgowy podkreślił…
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 528: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 528 KPC wyznacza najwcześniejszy moment, w którym dopuszczalne jest zainicjowanie postępowania o uznanie zaginionego za zmarłego. Zasadą jest, że wniosek można zgłosić nie wcześniej niż na rok przed końcem terminu, po upływie którego zaginiony może być uznany za zmarłego. Innymi słowy, przepis pozwala rozpocząć sprawę z pewnym wyprzedzeniem, aby sąd mógł przeprowadzić czynności przygotowawcze, w tym poszukiwania zaginionego, zanim właściwy termin materialny w ogóle upłynie. Zdanie drugie art. 528 KPC wprowadza jednak istotne odstępstwo: jeżeli uznanie za zmarłego może nastąpić po upływie roku lub terminu krótszego niż rok, liczonego od zdarzenia uzasadniającego prawdopodobieństwo śmierci zaginionego, wniosek wolno złożyć dopiero po upływie tego terminu. W takich sytuacjach nie ma zatem możliwości wcześniejszego wystąpienia do sądu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się w postępowaniu nieprocesowym o uznanie za zmarłego, a więc wtedy, gdy los człowieka pozostaje nieznany i zachodzą przesłanki przewidziane w przepisach prawa materialnego. Art. 528 KPC sam nie określa, po jakim czasie zaginiony może być uznany za zmarłego - te terminy wynikają z odrębnych regulacji. Rola omawianego przepisu polega wyłącznie na wskazaniu, kiedy wniosek jest dopuszczalny z punktu widzenia czasu jego złożenia. Kryterium podziału jest długość terminu materialnego: przy terminach dłuższych obowiązuje reguła rocznego wyprzedzenia, przy terminach rocznych lub krótszych, biegnących od konkretnego zdarzenia, obowiązuje zakaz wcześniejszego wnoszenia sprawy. Wniosek złożony przedwcześnie naraża wnioskodawcę na jego odrzucenie lub oddalenie jako niedopuszczalnego w danym momencie.

Przykład

Rodzina od wielu lat nie ma kontaktu z krewnym, który wyjechał za granicę i przestał się odzywać; do upływu terminu pozwalającego na uznanie go za zmarłego pozostało jeszcze dwa i pół roku. Wniosek złożony teraz byłby przedwczesny, ponieważ art. 528 KPC pozwala wystąpić do sądu najwcześniej na rok przed końcem tego terminu. Inaczej wygląda sytuacja osoby, która zaginęła w katastrofie środka transportu, gdzie termin liczony od zdarzenia jest krótszy niż rok. Tutaj rodzina musi odczekać cały ten termin i dopiero po jego upływie może złożyć wniosek, bez prawa do wcześniejszego zainicjowania sprawy.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że skoro wniosek można złożyć rok wcześniej, to sąd również wcześniej wyda postanowienie o uznaniu za zmarłego. Tak nie jest - wcześniejsze złożenie wniosku służy jedynie przygotowaniu sprawy, a samo orzeczenie może zapaść dopiero, gdy spełnione są przesłanki materialne. Drugim nieporozumieniem jest stosowanie reguły rocznego wyprzedzenia do wszystkich przypadków, także tych, w których termin biegnie od zdarzenia i jest roczny lub krótszy. Mylone bywa też uznanie za zmarłego ze stwierdzeniem zgonu, które jest odrębną instytucją i rządzi się innymi zasadami. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza przy ocenie, który termin ma zastosowanie, warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy najwcześniej mogę złożyć wniosek o uznanie za zmarłego?

Co do zasady na rok przed końcem terminu, po upływie którego zaginiony może być uznany za zmarłego. Wyjątkiem są przypadki, w których termin liczony od zdarzenia jest roczny lub krótszy.

Co się stanie, jeśli złożę wniosek za wcześnie?

Wniosek zgłoszony przed terminem wskazanym w art. 528 KPC jest przedwczesny i nie może być uwzględniony. Trzeba wtedy poczekać i złożyć go ponownie we właściwym czasie.

Czy art. 528 KPC określa, po ilu latach można uznać kogoś za zmarłego?

Nie. Przepis reguluje wyłącznie moment dopuszczalnego złożenia wniosku, a same terminy uznania za zmarłego wynikają z przepisów prawa materialnego.

Czy wcześniejsze złożenie wniosku przyspieszy wydanie orzeczenia?

Nie przyspiesza samego uznania za zmarłego, ponieważ orzeczenie może zapaść dopiero po spełnieniu przesłanek materialnych. Pozwala jedynie wcześniej przeprowadzić czynności w sprawie.

Czym różni się uznanie za zmarłego od stwierdzenia zgonu?

Uznanie za zmarłego dotyczy osób zaginionych, których losy są nieznane, natomiast stwierdzenie zgonu odnosi się do sytuacji, gdy śmierć jest niewątpliwa. To dwie odrębne instytucje o różnych przesłankach.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 528
← Wróć do pełnej ustawy