Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 509.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Sprawy o przysposobienie w pierwszej instancji sąd rozpoznaje w składzie jednego sędziego i dwóch ławników.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

V GC 472/15Sąd Rejonowy w Tarnowie

Przedawnienie wierzytelności z BTE po cesji – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… 1 ., § 10. ust. 1 ., § 11. ust. 1 . i ust. 2., § 15. ust. 2. oraz § 16. ust. 1 . i § 2. u­mo­wy kredytu w rachunku bieżącym numer (...) z dnia 22 grudnia 2008 r. oraz art. 509. k.c. i art. 510. k.c. oraz art. 471. k.c. , art. 476. k.c. i art. 477 . § 1. k.c. wraz z odsetkami umownymi w wysoko­ści umownej odpowiadającej czterokrotnej wysokości odsetek lombardowych NBP liczonymi w stosunku rocznym wskazanej przez stronę…
I C 664/15Sąd Rejonowy w Ciechanowie

Składka OC po zakupie auta używanego – wyrok SR w Ciechanowie

Fragment uzasadnienia

… zgodnie z warunkami umowy (...) S.A. z siedzibą w S. w dniu 22 października 2012 r. przelał wierzytelność na (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. . Stosownie do treści § 2 art. 509 KPC wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Pozwany nie kwestionował faktu istnienia zadłużenia, ani wysokości kwoty składki ubezpieczeniowej, wskazał jedynie, że nie…
  • ubezpieczenie oc
Czytaj orzeczenie
VII Ga 317/14Sąd Okręgowy w Białymstoku

Koszty zastępstwa procesowego a substytut pełnomocnika

Fragment uzasadnienia

… powoda i pozwaną spółkę łączyły umowy o dzieło, uregulowane w art. 627 kc. Wierzytelności z tego tytułu dotyczył przelew, który był prawnie skuteczny. Wraz z nim zgodnie z art. 509 § 2 kc , na nabywcę, przeszły wszelkie związane z nim prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Powód wykazał ich podstawę: udowodnił, że cedent był uprawniony do żądania zapłaty spornych faktur, które zostały przez pozwaną…
  • pełnomocnik procesowy
Czytaj orzeczenie
I C 730/20Sąd powszechny

I C 730/20

Fragment uzasadnienia

… z uwagi na nieudowodnienie istotnych w sprawie faktów, z których powód wywodził swoje roszczenie. Legitymacja procesowa powoda znajdowała swoją podstawę w art. 509 § 1 k.p.c. , zgodnie z którym wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Ze złożonej do akt sprawy umowy cesji wynikało, że…
  • umowa ubezpieczenia
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 509: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 509 Kodeksu postępowania cywilnego precyzuje skład sądu rozpoznającego sprawy o przysposobienie w pierwszej instancji. Zgodnie z tym przepisem, sąd w takim postępowaniu działa w składzie, który obejmuje jednego sędziego zawodowego oraz dwóch ławników. Przepis ten ma na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu kontroli i udziału społeczeństwa przez ławników w procesie sądowym dotyczącym ustanowienia adopcji. Warto podkreślić, że przewidziany skład sądu jest szczególny, ponieważ w wielu sprawach pierwszoinstancyjnych wystarcza udział jednego sędziego jedynie.

Przepis ten stosuje się wyłącznie do spraw o przysposobienie, czyli do postępowań sądowych mających na celu ustanowienie formalno-prawnych więzi między dzieckiem a osobą adoptującą. Zatem, gdy sąd rozpatruje sprawę o adopcję dziecka, to w pierwszym stopniu powinien zebrać się w składzie jednego sędziego i dwóch ławników. Ten wymóg zapewnia, że decyzja dotycząca tak ważnej kwestii jak przysposobienie nie zostanie podjęta jedynie przez jednego sędziego, ale także z udziałem ławników, co zwiększa transparentność i społeczny nadzór nad takim procesem. Przepis nie odnosi się do rozstrzygnięć na późniejszych etapach postępowania, które mogą odbywać się w inny sposób.

Przykładowa sytuacja zastosowania Art. 509 KPC to postępowanie sądowe, w którym para stara się o adopcję dziecka. Po wniesieniu odpowiedniego pozwu, sąd pierwszej instancji wyznacza rozprawę, na której orzeka w składzie zawierającym sędziego oraz dwóch ławników. Ławnicy są osobami spoza środowiska sędziowskiego, powoływanymi na określony czas, co pozwala na reprezentowanie punktu widzenia społeczeństwa. Taki skład sądu zapewnia, że rozpatrzenie sprawy dotyczącej przysposobienia będzie przebiegać z odpowiednią starannością i z uwzględnieniem różnych perspektyw.

Jednym z częstych błędów przy stosowaniu Art. 509 KPC jest pomijanie udziału ławników w sprawach o przysposobienie. Niektóre jednostki organizacyjne sądu mogą na własną rękę prowadzić takie sprawy wyłącznie z udziałem jednego sędziego, co jest sprzeczne z ustawą. Innym nieporozumieniem jest generalizowanie tego składu do innych postępowań adopcyjnych lub rodzinnych, podczas gdy przepis dotyczy wyłącznie pierwszej instancji i konkretnie spraw o przysposobienie. Ważne jest, aby dokładnie przestrzegać wymogów ustawowych, gdyż błędne obsadzenie składu sądu może prowadzić do nieważności rozstrzygnięcia.

Podsumowując, Art. 509 KPC wyraźnie określa, że w pierwszej instancji w sprawach o przysposobienie sąd działa w składzie jednego sędziego i dwóch ławników, co gwarantuje udział profesjonalisty sądowego oraz przedstawicieli społeczeństwa w tak ważnych orzeczeniach. W indywidualnej sytuacji prawnej zawsze wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, by prawidłowo przeprowadzić postępowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Jakiego składu sądu wymaga Art. 509 KPC w sprawach o przysposobienie?

Przepis stanowi, że pierwszoinstancyjnie w sprawach o przysposobienie sąd orzeka w składzie jednego sędziego i dwóch ławników.

Czy skład sądu w sprawie o przysposobienie może być inny niż określony w Art. 509 KPC?

Nie, w pierwszej instancji skład sądu musi składać się z jednego sędziego i dwóch ławników, jak stanowi przepis.

Dlaczego do rozpoznania spraw o przysposobienie są potrzebni ławnicy?

Ławnicy zapewniają społeczny nadzór i reprezentację obywateli w procesie decyzyjnym dotyczącym ważnych spraw rodzinnych.

Czy skład sądu złożony z jednego sędziego jest dopuszczalny w innych sprawach niż o przysposobienie?

Tak, w wielu innych sprawach pierwszoinstancyjnych skład sądu może obejmować jednego sędziego bez ławników.

Co zrobić, jeśli w sprawie o przysposobienie sąd działa bez ławników?

Taki stan jest sprzeczny z przepisem i może skutkować nieważnością rozstrzygnięcia, dlatego warto skonsultować tę sytuację z prawnikiem.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 509