Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 502.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

(uchylony)

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IX Ca 1188/15Sąd Okręgowy w Olsztynie

Brak doręczenia pozwu a pozbawienie obrony praw

Fragment uzasadnienia

… na skutek prawidłowego wniesienia sprzeciwu, ale także w razie braku podstaw do wydania nakazu zapłaty albo na skutek uchylenia nakazu zapłaty w przypadkach wskazanych w art. 502 1 § 1 i 2 k.p.c. , postępowanie przed sądem właściwym nie toczy się od samego początku, ale jest kontynuacją dotychczasowego. W takiej sytuacji, zgodnie z § 272d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 roku Regulamin…
I C 606/15Sąd Rejonowy w Ciechanowie

Opłata dodatkowa za brak biletu w metrze – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… powoda w dniu 21 stycznia 2015 r. (potwierdzenie odbioru pisma k. 12 akt). Pełnomocnik powoda nie wskazał prawidłowego adresu pozwanego. Zgodnie z art. 502 1 § 1 k.p.c. jeżeli doręczenie nakazu zapłaty nie może nastąpić z przyczyn wskazanych w art. 499 pkt 4 k.p.c. (miejsce pobytu pozwanego nie jest znane), sąd z urzędu uchyla nakaz zapłaty, a przewodniczący podejmuje odpowiednie czynności. Postanowieniem z dnia 11 czerwca…
  • przewozowe prawo
Czytaj orzeczenie
I ACz 922/15Sąd Apelacyjny w Rzeszowie

Błędne oznaczenie pozwanego a zdolność sądowa – SA Rzeszów

Fragment uzasadnienia

… im. Św. J. K. w R. . Po stronie pozwanej zachodzi zatem pierwotny brak zdolności sądowej, co skutkowało uchyleniem z urzędu wydanego w sprawie nakazu zapłaty w oparciu o art. 502 1 § 2 k.p.c. i odrzuceniem pozwu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł powód, zarzucając naruszenie art. 199 § 1 pkt. 3 k.p.c. jak i art. 130 § 1 k.p.c. Wskazując na powyższe domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia od…
  • zdolność sądowa i procesowa
Czytaj orzeczenie
I Nc 3127/15Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku

Skarga o wznowienie a niedoręczenie nakazu zapłaty

Fragment uzasadnienia

… skargą o wznowienie postępowania. Nie można nawet stwierdzić obecnie, czy w ogóle miejsce pobytu pozwanego jest znane i czy nie zachodzi podstawa do uchylenia nakazu zapłaty ( art. 502 1 Kpc w zw. z art. 499 § 1 Kpc pkt 4). To zaś oznacza, że nie można traktować nakazu zapłaty jako prawomocnego, a co za tym idzie – że dopuszczalne jest wznowienie postępowania zakończonego nakazem. Na podstawie dotychczas zgromadzonego…
  • skarga o wznowienie postępowania
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 502: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 502 Kodeksu postępowania cywilnego został oznaczony w tekście ustawy jako uchylony. Oznacza to, że jednostka redakcyjna o tym numerze pozostaje w strukturze kodeksu, ale nie zawiera już żadnej normy prawnej, którą można byłoby stosować. Ustawodawca nie usuwa fizycznie numeracji artykułów, ponieważ zmiana numerów wszystkich kolejnych przepisów powodowałaby chaos w odesłaniach zawartych w innych ustawach, w orzecznictwie i w piśmiennictwie. Dlatego w miejscu dawnej treści widnieje wyłącznie adnotacja "(uchylony)". W praktyce art. 502 KPC nie może być samodzielną podstawą jakiegokolwiek żądania, zarzutu ani rozstrzygnięcia sądu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Uchylony art. 502 KPC nie ma zastosowania do spraw prowadzonych obecnie. Nie da się na niego powołać ani w pozwie, ani w sprzeciwie, ani w środku zaskarżenia, ponieważ nie wyraża żadnej treści normatywnej. Znaczenie takiej jednostki bywa jednak wyłącznie historyczne i interpretacyjne: przy analizie spraw wszczętych przed zmianą stanu prawnego trzeba sięgnąć do przepisów przejściowych ustawy nowelizującej, ponieważ to one rozstrzygają, którą wersję procedury stosuje się do danego postępowania. Jeżeli czytelnik natrafia na odwołanie do art. 502 KPC w starszym komentarzu, publikacji lub w piśmie procesowym sprzed lat, powinien sprawdzić aktualne brzmienie kodeksu i ustalić, który przepis reguluje dziś daną kwestię. Samo istnienie numeru artykułu nie przesądza, że norma nadal obowiązuje.

Przykład

Przedsiębiorca przygotowuje sprzeciw i korzysta ze wzoru pisma znalezionego w internecie, w którym jako podstawę prawną wskazano art. 502 KPC. Po sprawdzeniu tekstu kodeksu okazuje się, że przepis o tym numerze jest uchylony, a wzór pochodzi ze starszego stanu prawnego. Przedsiębiorca powinien wówczas ustalić w aktualnym tekście ustawy, który przepis odnosi się do jego sytuacji procesowej, i to na niego się powołać. Warto pamiętać, że błędne wskazanie podstawy prawnej samo w sobie nie przesądza o losie pisma, jednak sąd ocenia przede wszystkim treść żądania oraz zachowanie terminów i wymogów formalnych.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest założenie, że skoro numer artykułu widnieje w kodeksie, to przepis obowiązuje - tymczasem adnotacja "(uchylony)" wyklucza jego stosowanie. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że uchylenie przepisu automatycznie oznacza zniesienie całej instytucji procesowej; równie dobrze mogła ona zostać przeniesiona do innej jednostki redakcyjnej lub zmodyfikowana. Trzecim błędem jest korzystanie z nieaktualnych wzorów pism i publikacji bez weryfikacji tekstu ustawy w aktualnym brzmieniu. Wreszcie nie należy zakładać, że uchylenie działa wstecz - o skutkach czasowych zmiany rozstrzygają przepisy przejściowe. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy w grę wchodzą terminy procesowe, warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy art. 502 KPC nadal obowiązuje?

Nie. W tekście Kodeksu postępowania cywilnego art. 502 jest oznaczony jako uchylony, więc nie zawiera obowiązującej normy prawnej.

Dlaczego uchylony artykuł nadal figuruje w kodeksie?

Ustawodawca zachowuje numerację, aby nie zmieniać numerów kolejnych przepisów. Usunięcie numeru zaburzyłoby odesłania w innych ustawach i w publikacjach prawniczych.

Czy mogę powołać się na art. 502 KPC w piśmie do sądu?

Nie ma to sensu, ponieważ przepis nie wyraża żadnej treści. Należy odszukać aktualnie obowiązujący przepis regulujący daną kwestię procesową.

Co zrobić, gdy stary wzór pisma odsyła do art. 502 KPC?

Warto zweryfikować aktualne brzmienie kodeksu i ustalić właściwą podstawę prawną. Korzystanie z nieaktualnych wzorów bywa źródłem błędów formalnych.

Czy uchylenie przepisu wpływa na sprawy wszczęte wcześniej?

O tym rozstrzygają przepisy przejściowe ustawy nowelizującej. To one wskazują, którą wersję procedury stosuje się do postępowań w toku.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 502